TRAMEPRO Yasisitiza umuhimu wa Kulinda Urithi wa Mila, Utamaduni na Tiba Asili

 

Na Mwandishi Wetu.

SHIRIKA la Dawa Asilia na Ulinzi wa Mazingira (TRAMEPRO) limetoa limesisitiza kwa wananchi kuhusu umuhimu wa kulinda urithi wa mila, utamaduni, tiba asili na mazingira kama nguzo muhimu ya maendeleo endelevu ya Taifa.

TRAMEPRO inasisitiza kuwa maeneo ya mila, maarifa ya tiba asili, pamoja na mifumo ya jadi ya uhifadhi wa mazingira ni sehemu muhimu ya utambulisho wa jamii zetu. Taarifa iliyotolewa leo Aprili 17, 2026 kwa vyombo vya habari na Katibu Mkuu

Shirika la Dawa Asilia na Ulinzi wa Mazingira (TRAMEPRO) Boniventura Mwalongo,

amesema kumekuwepo na changamoto za uvamizi wa maeneo ya mila, mabadiliko holela ya matumizi ya ardhi, pamoja na kuongezeka kwa upotoshaji wa dhana ya tiba asili.

“Mwito kwa Wazee na Machifu wa Mila

TRAMEPRO inatoa wito kwa viongozi wa mila kuendelea kusimamia kwa uaminifu maeneo ya jadi, kulinda urithi wa mababu, na kuendeleza maarifa ya tiba asili. Ushirikiano na Serikali na taasisi husika ni muhimu katika kuhakikisha amani na mshikamano wa kijamii unadumishwa.

Wito kwa Jamii kwa Ujumla

“Wananchi wote wanahimizwa kuthamini urithi wa kitamaduni, kuachana na imani potofu zinazokwamisha maendeleo, na kuzingatia sheria na miongozo rasmi. Umoja na uwajibikaji ni msingi wa ustawi wa Taifa.”

Aidha ametoa ombi kwa Serikali na Wadau wa Maendeleo kuviwezesha na kuviimarisha vikundi vinavyoendeleza tiba asili, utamaduni na uhifadhi wa mazingira, Kuimarisha ushirikiano wa tafiti kati ya taasisi za ndani na za kimataifa na Kusimamia kikamilifu utekelezaji wa sheria za ardhi na utamaduni

Pia kuchukua hatua dhidi ya vitendo vinavyosababisha migogoro ya kijamii na uvunjifu wa amani.

“Nukuu ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania , Kuhusu Mazingira na Utamaduni

“Tunapaswa kuthamini na kulinda mila zetu njema pamoja na mazingira yetu, kwa sababu hayo ndiyo msingi wa maendeleo endelevu ya Taifa letu.”

“Pia Shirika linamkumbuka kiongozi mashuhuri wa dunia, Benjamin Franklin, aliyezaliwa tarehe 17 Aprili 1706. Alikuwa mfano wa maarifa, ubunifu na maadili mema, akisisitiza umuhimu wa elimu, nidhamu na hekima katika kujenga jamii imara,” amesema Mwalongo,

Aidha amesema TRAMEPRO inawahimiza wananchi wote kushirikiana katika kulinda urithi wa utamaduni, kuendeleza tiba asili kwa misingi ya sayansi na teknolojia, pamoja na kuhifadhi mazingira kwa manufaa ya vizazi vya sasa na vijavyo.

Kipangula Aonya Dhidi ya Uandishi Unaoweza Kuchochea Migawanyiko

Na Mwandishi Wetu.

Kaimu Mkurugenzi Mkuu wa Bodi ya Ithibati ya Waandishi wa Habari (JAB), Wakili Patrick Kipangula , amesema uandishi wa habari usiozingatia maadili unaweza kuhatarisha umoja wa kitaifa, amani na utulivu wa jamii.

Akizungumza na waandishi wa habari  ambao ni wanachama wa JUMIKITA, TADIO na TBN, leo Ijumaa Aprili 17, 2026 jijini Dar es Salaam, Kipangula alisema waandishi wa habari wanapaswa kutambua uzito wa nafasi yao katika jamii, hasa katika kipindi hiki cha mabadiliko ya kijamii, kisiasa na kiuchumi, ambapo taarifa wanazozitoa zina athari kubwa kwa mwenendo wa jamii.

Alifafanua kuwa amani ni hali ya kutokuwepo kwa migogoro au vurugu, huku utulivu ukimaanisha usalama na uhakika wa maisha ya wananchi bila hofu, akibainisha kuwa hali hizi mbili haziwezi kudumu bila uwepo wa umoja wa kitaifa unaojengwa juu ya mshikamano wa wananchi bila kujali tofauti zao.

“Pale ambapo uandishi hauzingatii maadili, unaweza kuchochea migawanyiko, kupotosha ukweli na hatimaye kuvuruga mshikamano wa kitaifa. Hivyo, ni muhimu kwa waandishi wa habari kutekeleza majukumu yao kwa weledi, uadilifu na uwajibikaji,” alisema Kipangula.

Alibainisha kuwa waandishi wa habari wana wajibu wa msingi wa kukusanya, kuchakata na kusambaza taarifa sahihi, pamoja na kusaidia kuunda mitazamo ya wananchi kwa njia inayochangia maridhiano na maendeleo ya jamii.

Aidha, alisisitiza umuhimu wa kuzingatia Kanuni za Maadili ya Taaluma ya Uandishi wa Habari, akibainisha kuwa maadili hayo yanahimiza ukweli, usawa, uwazi na heshima kwa haki za binadamu, mambo ambayo ni msingi wa kulinda amani, kuimarisha utulivu na kukuza umoja wa kitaifa.

Hofu na Mshtuko wa Kisaikolojia Chanzo cha Taarifa za Ajabu – TRAMEPRO

Na Mwandishi Wetu.

SHIRIKA la Dawa Asilia na Ulinzi wa Mazingira (TRAMEPRO)limetoa ufafanuzi kuwa kwa mujibu wa taaluma ya afya na sayansi ya mwili wa binadamu, hakuna ushahidi wowote wa kitabibu unaothibitisha kuwa mwanaume anaweza kupoteza uume wake kwa kuguswa au kwa njia ya kichawi.

Ufafanuzi huo wa TRAMEPRO unakuja katika kipindi ambacho kumeibuka taarifa kuhusu kuongezeka kwa kasi kwa imani potofu, ushirikina na uzushi unaohusisha madai ya “kuguswa na kupoteza uume kwa wanaume” katika baadhi ya maeneo ya nchi.

Taarifa iliyotolewa leo Aprili 6,2026 na Katibu Mkuu Shirika la Dawa Asilia na Ulinzi wa Mazingira (TRAMEPRO) nchini Boniventura Mwalongo amesema kutokana na hali hiyo imeona ni vema ikatoa ufafanuzi katika hilo.

“Ukweli wa kisayansi na kitabibu kwa mujibu wa taaluma ya afya na sayansi ya mwili wa binadamu, hakuna ushahidi wowote wa kitabibu unaothibitisha kuwa mwanaume anaweza kupoteza uume wake kwa kuguswa au kwa njia ya kichawi.

“Matukio yanayoripotiwa mara nyingi huhusiana na hofu kali, mshtuko wa kisaikolojia na wasiwasi unaosababisha hisia zisizo sahihi mwilini.Mabadiliko ya muda mfupi ya mfumo wa fahamu au misuli.”

Amesema hivyo basi hiyo si tukio halisi la kimwili bali ni changamoto ya kisaikolojia inayohitaji uelewa sahihi na ushauri wa kitaalamu wa afya.

Hata hivyo amesema TRAMEPRO inaonya kuwa kuendelea kueneza taarifa zisizo na uthibitisho kunachochea hofu na taharuki katika jamii

Kunasababisha madhara kwa watu wasio na hatia.

“Kunadhoofisha juhudi za kukuza elimu ya afya na maendeleo ya jamii.Ni wajibu wa kila mwananchi kuepuka kusambaza uvumi na kuhakikisha taarifa zinathibitishwa kupitia vyanzo rasmi na sahihi.

Akifafanua zaidi amesema hatua hizo zinaendana na Kifungu cha (iii) cha Katiba ya TRAMEPRO kinachosema:

“(iii) Kupinga matumizi ya dawa asilia yanayopelekea na kuhamasisha vitendo vya jinai, mfano mauaji, wizi na vitendo vyote viovu.”

Pia amesema athari kwa jamii ni kuenea kwa imani hizo potofu kuna madhara makubwa, ikiwa ni pamoja na kuvuruga amani na mshikamano wa kijamii,kusababisha msongo wa mawazo na matatizo ya afya ya akili,kuwafanya wananchi kutumia rasilimali zao katika huduma zisizo sahihi pamoja na kuchelewesha upatikanaji wa huduma stahiki za afya.

Mwalongo amesema TRAMEPRO inatoa mwito kwa wananchi wote kutafuta huduma za afya katika vituo rasmi pindi wanapopata dalili zisizo za kawaida,kupuuza na kupinga imani potofu zisizo na msingi wa kisayansi.

Poa kudumisha amani, utulivu na mshikamano katika jamii na kutoa taarifa kwa mamlaka husika kuhusu vitendo vya utapeli au uchochezi wa uvunjifu wa amani

Wakati kwa vyombo vya habari vinahimizwa kutoa elimu sahihi kwa umma kwa kuzingatia weledi, ukweli na maadili ya taaluma ya habari,kuepuka kuripoti taarifa za uvumi bila uthibitisho pamoja na kushirikiana na wataalamu wa afya na taasisi husika katika utoaji wa taarifa sahihi.

Hata hivyo amesema TRAMEPRO inasisitiza mapambano dhidi ya imani potofu ni jukumu la wadau wote wa maendeleo na katika kuimarisha juhudi hizi iko tayari kushirikiana kwa karibu na

wadau mbambali ikiwemo Wizara ya Afya.

“Lengo ni kuhakikisha elimu sahihi kuhusu madhara ya uramali, urui, uzushi na ushirikina inawafikia wananchi wote, na vitendo hivi vinatambuliwa wazi kuwa ni hatari kwa ustawi wa jamii na vinapaswa kukemewa na kukomeshwa.”

Sekta ya Usafirishaji Yapata Msukumo Mpya Kupitia Ushirikiano WCF na NIT

Mkurugenzi Mkuu wa Mfuko wa Fidia kwa Wafanyakazi (WCF), Dkt. John Mduma, amesema kuwa ushirikiano kati ya WCF na Chuo cha Taifa cha Usafirishaji (NIT) utasaidia kupunguza ajali za barabarani na kulinda nguvu kazi ya Taifa.Akizungumza katika hafla ya utiaji saini wa mkataba wa ushirikiano (MoU) iliyofanyika tarehe 31 Machi 2026 jijini Dar es Salaam, Dkt. Mduma alisema kuwa hatua hiyo ni muhimu katika kuimarisha usalama barabarani pamoja na kuongeza uelewa kwa madereva ambao ni wadau wakuu wa Mfuko huo.

“Ushirikiano huu utatuwezesha kuimarisha usalama barabarani na kuongeza uelewa kwa madereva, ambao ni sehemu muhimu ya wadau wetu,” alisema Dkt. Mduma.

Alieleza kuwa WCF ilianzishwa kwa lengo la kushughulikia fidia kwa wafanyakazi wanaopata ajali au magonjwa yatokanayo na kazi, lakini tathmini zinaonesha kuwa sehemu kubwa ya madai yanatokana na ajali za barabarani, hali inayohitaji juhudi za pamoja kupambana nayo.

“Sehemu kubwa ya madai tunayopokea yanatokana na ajali za barabarani, hivyo kuna umuhimu wa wadau kushirikiana kupunguza tatizo hili,” aliongeza.

Akizungumza zaidi, Dkt. Mduma alisema kuwa kupitia mkataba huo, taasisi hizo mbili zitashirikiana katika maeneo muhimu ikiwemo utoaji wa mafunzo na elimu kuhusu usalama wa usafirishaji, kufanya tafiti, kubadilishana taarifa pamoja na kujengeana uwezo wa kitaalamu.

“Makubaliano haya yatajikita katika mafunzo, tafiti, ubadilishanaji wa taarifa na kujengeana uwezo wa kitaalamu ili kuongeza ufanisi katika utendaji kazi,” alisema.

Aidha, alibainisha kuwa ushirikiano huo utaongeza tija na ufanisi katika utekelezaji wa majukumu ya kila taasisi na kusaidia kufikia malengo ya pamoja ya kupunguza ajali pamoja na kuboresha ustawi wa wafanyakazi.

Kwa upande wake, Mkuu wa Chuo cha Taifa cha Usafirishaji, Mhandisi Dkt. Prosper Mgaya, pamoja na wadau mbalimbali wa sekta ya usafirishaji waliokuwepo, walishuhudia utiaji saini wa makubaliano hayo ambayo yanatarajiwa kuleta mageuzi chanya katika sekta ya usafirishaji nchini.

Hafla hiyo ilihudhuriwa pia na wawakilishi kutoka taasisi mbalimbali zikiwemo LATRA, Jeshi la Polisi Kitengo cha Usalama Barabarani, TANROADS, TARURA, pamoja na vyama vya wamiliki wa mabasi na malori.

TPSC Yaimarisha Mshikamano wa Jamii Kupitia Msaada kwa Watoto Wenye Mahitaji Maalum

Na Mwandishi Wetu, Singida

Kampasi ya Singida ya Chuo cha Utumishi wa Umma Tanzania (TPSC) imekabidhi msaada kwa watoto wenye mahitaji maalum wanaolelewa katika Kituo cha Malaika wa Matumaini kilichopo Ititi, mkoani Singida, ikiwa ni sehemu ya maadhimisho ya miaka 25 tangu kuanzishwa kwa chuo hicho.

Zoezi hilo limeongozwa na Mkuu wa Wilaya ya Singida, Mhe. Godwin Gondwe, akishirikiana na Mkurugenzi wa Kampasi ya Singida, Dkt. Emmanuel Tandika, pamoja na watumishi wa chuo hicho. Msaada huo umewajumuisha vyakula mbalimbali kama mchele, sukari, unga wa sembe na vifaa vya usafi, na umetolewa sambamba na zoezi la kufanya usafi katika mazingira ya kituo hicho.

Mhe. Gondwe, aliyemwakilisha Mkuu wa Mkoa wa Singida, ametoa pongezi kwa Kampasi ya Singida kwa kuonyesha moyo wa kujitolea na kuguswa na jamii, akisema kitendo hicho kimekuwa mfano wa kuigwa na taasisi nyingine katika mkoa huo.

“Kwa niaba ya Mkuu wa Mkoa, tunapongeza kazi iliyofanywa na Chuo cha Utumishi wa Umma. Utoaji huu wa msaada umeonyesha upendo wa kweli kwa watoto hawa na umeunga mkono juhudi za serikali katika kuwajali makundi maalum,” amesema Mhe. Gondwe.

Kwa upande wake, Mkurugenzi wa Kampasi ya Singida, Dkt. Emmanuel Tandika, amesema msaada huo umetolewa kama sehemu ya mchango wa chuo kwa jamii inayolizunguka.

“Tunaposherehekea miaka 25 ya kutoa huduma kwa umma, tumeona ni vyema kuonyesha upendo na mshikamano kwa watoto hawa wenye mahitaji maalum wajue kuwa hawako peke yao, jamii ipo pamoja nao na inawapenda.” Amesema Dkt. Tandika

Aidha, ameeleza kuwa msaada huo umetolewa pia ili kuwapa motisha masista na walezi wanaohudumia watoto hao licha ya changamoto wanazopitia kila siku.

Mlezi wa kituo hicho, Sista Rosalia Nicodemus, kwa niaba ya Mkuu wa Shirika, ameshukuru uongozi wa chuo na serikali ya mkoa kwa msaada huo, akisema umeleta faraja na matumaini kwa watoto wanaolelewa kituoni hapo.

“Kupokelewa kwa wageni kama hawa kumewatia moyo sana watoto wetu,” amesema. “Kwa kweli wamejisikia kupendwa na kuthaminiwa, jambo ambalo limewasaidia kupata nguvu mpya ya kuendelea.”

Sista Rosalia pia ametoa shukrani kwa wadau mbalimbali waliotoa misaada mingine, akiwahamasisha taasisi na watu binafsi kuendelea kushirikiana na kituo hicho kwa kutoa misaada na upendo.

Chuo cha Utumishi wa Umma Tanzania kimeendelea kufanya shughuli mbalimbali za kijamii katika kampasi zake za Dar es Salaam, Tabora, Tanga, Singida, Mtwara na Mbeya, kuelekea kilele cha maadhimisho ya miaka 25 kitakaofanyika mwezi Juni 2026.

Agizo la Samia Suluhu Hassan Latekelezwa: Alliance One Yapanda Mamia ya Hekta za Miti Nzega

 Na Mwandishi Wetu, Nzega.

Halmashauri ya Wilaya ya Nzega mkoani Tabora imeipongeza Kampuni ya Tumbaku ya Alliance One kwa kuwa kinara wa juhudi za upandaji miti ili kurejesha misitu iliyoharibiwa kutokana na shughuli za kibianadamu wilayani humo.

Akiongea katika hafla ya upandaji miti iliyoadaliwa na Kampuni hiyo katika shule ya msingi Ngukumo na Ikiniziwa, Mwakilishi wa Mkurugenzi mtendaji wa Halmashauri ya wilaya ya Nzega Farida Hamis amesema mchango wa Alliance One ni muhimu katika kufanikisha maelekezo ya Rais Samia Suluhu Hassan yanayoitaka kila Halmashauri kupanda miti milioni 1.5 kila mwaka.

Bi. Hamis amesema kuwa Wilaya ya Nzega imekuwa miongoni mwa maeneo yaliyoathirika kwa kiasi kikubwa na uharibifu wa misitu kutokana na shughuli za kibinadamu, hususan ukataji miti kwa ajili ya kuni, uchomaji mkaa pamoja na shughuli za ukaushaji wa tumbaku.

Amesema juhudi za Kampuni ya Alliance One zimekuja wakati muafaka katika kurejesha uoto wa asili na kulinda mazingira kwa vizazi vya sasa na vijavyo.

Ameeleza kuwa ushirikiano kati ya Halmashauri na Kampuni hiyo umeongeza kasi ya upandaji miti pamoja na utoaji wa miche katika maeneo mbalimbali, hususan mashuleni, hatua inayosaidia kujenga msingi wa mabadiliko ya tabia kwa jamii kuanzia kwa wanafunzi.

“Kupitia wanafunzi hawa, tunajenga kizazi chenye uelewa wa thamani ya mazingira, ambacho kitaendelea kutunza miti hii hadi ikue na kutoa manufaa,” amesema.

Kwa upande wake, Mratibu wa masuala ya miti kutoka Kampuni ya Alliance One, Rashid Salum, amesema kampeni ya upandaji miti ilianza mwaka 2023 ikiwa na lengo la kurejesha misitu iliyoharibiwa na kuhakikisha upatikanaji endelevu wa kuni hususan katika sekta ya tumbaku.

Amesema kuwa hadi sasa, kampuni hiyo imefanikiwa kupanda miti katika eneo la hekta 818 wilayani Nzega, huku pia wakipanua juhudi hizo katika Wilaya ya Kasulu mkoani Kigoma ambapo zaidi ya hekta 800 zimepandwa miti.

Ameongeza kuwa wanashirikiana kwa karibu na Halmashauri pamoja na wananchi wa maeneo husika, ambapo baadhi yao hupata ajira za muda kupitia shughuli za upandaji na utunzaji wa miti.

Salum amesisitiza kuwa moja ya mikakati yao mikubwa ni kuhakikisha miti inayopandwa inalindwa na kukua, ndiyo maana wameanza kuhusisha wanafunzi wa shule za msingi na sekondari ili kujenga tabia ya kuitunza.

“Kwa leo hii tumepanda miche 300 katika Shule ya Msingi Ngukumo na miche 200 katika Shule ya Sekondari Ikiniziwa. Wanafunzi wenyewe kwa kushirikiana na walimu wao wameipanda, jambo linalowajengea uwajibikaji wa kuitunza hadi ikue,” amesema.

Ameongeza kuwa kampeni hiyo ni endelevu katika maeneo yote yanayozalisha tumbaku, ili kuhakikisha kuwa kunakuwepo na rasilimali ya kuni ya uhakika bila kuendelea kuharibu misitu ya asili. Pia ametoa wito kwa wananchi kuendelea kupanda miti katika maeneo yao binafsi ili kuongeza juhudi za uhifadhi wa mazingira.

Kwa upande wao, wanafunzi wa Shule ya Msingi Ngukumo, Sada Maganga na Baraka Amoni, wameishukuru Kampuni ya Alliance One kwa kuwapatia miche ya miti na kuwashirikisha moja kwa moja katika zoezi la upandaji.

Wamesema kuwa wamejifunza umuhimu wa miti katika kuhifadhi mazingira na wameahidi kuitunza miti waliyoipanda ili iweze kukua na kuleta faida kwa shule yao na jamii kwa ujumla. “Tutailinda miti hii kwa sababu tumejua umuhimu wake. Itatupatia kivuli, hewa safi na hata kuni hapo baadaye,” wamesema kwa pamoja.

Hatua hiyo inaonekana kuwa mwanzo wa mabadiliko chanya ya kimazingira wilayani Nzega, huku ushirikiano kati ya sekta binafsi, Serikali na jamii ukiendelea kuwa nguzo muhimu katika kufanikisha uhifadhi endelevu wa misitu.

Mwakilishi wa Mkurugenzi wa Halmashauri ya Nzega Bi Farida Hamis akipanda moja ya miti katika shule ya msingi Ngukumo wilayani Nzega, miti ambayo imetolewa na kampuni ya Tumbaku Alliance One kwa ajili kuchangia zoezi upandaji miti milioni 1.5 wilayani humo sambamba na agizo la serikali.

Mwalimu Mkuu wa Shule ya Msingi Ngukumo wilayani Nzega,Bw Edmund Sinkonda, akipanda moja ya miti iliyotolewa na kampuni ya Tumbaku Alliance One kwa ajili kuchangia zoezi upandaji miti milioni 1.5 wilayani humo sambamba na agizo la serikali.

Batuli Hemedi Mtendaji wa Kijiji cha Ngukumo wilayani Nzega akipanda moja ya miti iliyotolewa na kampuni ya Tumbaku Alliance One kwa ajili kuchangia zoezi upandaji miti milioni 1.5 wilayani humo sambamba na agizo la serikali.

Mwanafunzi wa Darasa la Sita katika shule ya Msingi Ngukumo wilayani Nzega, Lucia Fidelis, akipanda mmoja ya miti shuleni hapo miti iliyotolewa na kampuni ya Tumbaku Alliance One kwa ajili kuchangia zoezi la upandaji miti milioni 1.5 wilayani humo sambamba na agizo la serikali.

Baraka Amon, Mwanafunzi wa darasa la sita katika shule ya msingi Ngukumo wilayani Nzega, akipanda moja ya miti iliyotolewa na kampuni ya Tumbaku Alliance One kwa ajili kuchangia zoezi upandaji miti milioni 1.5 wilayani humo sambamba na agizo la serikali.

TRAMEPRO wakutanisha wadau wa Tiba asili kujadili mustakabali wa sekta

Na Mwandishi Wetu

Dodoma — Shirika la Dawa Asilia na Ulinzi wa Mazingira Tanzania limetangaza kushiriki rasmi mkutano wa wadau wa Tiba Asilia na Tiba Mbadala unaoandaliwa na Wizara ya Afya Tanzania, utakaofanyika Machi 25, 2026 katika Mji wa Serikali Mtumba, wilayani Chamwino, jijini Dodoma.

Kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na Mwenyekiti wa shirika hilo, Simba A. Simba, mkutano huo unachukuliwa kuwa fursa ya kihistoria kwa wadau wa sekta ya tiba asilia kukutana, kubadilishana mawazo na kuweka mikakati ya pamoja itakayosaidia kuimarisha sekta hiyo nchini.

Amesema kuwa mkutano huo ni hatua muhimu katika kujenga mustakabali wa Tiba Asilia kwa kuzingatia misingi ya ubora, uwajibikaji, heshima na utambuzi wa kitaifa na kimataifa.

“Tiba Asilia haiwezi kutenganishwa na mazingira, kwani rasilimali zake zinatokana na bioanuwai ya nchi. Hivyo, ulinzi wa mazingira ni msingi wa uendelevu wa sekta hii,” alisema Simba.

Aliongeza kuwa mabadiliko ya tabianchi na uharibifu wa mazingira vinaathiri moja kwa moja upatikanaji wa dawa asilia, hivyo kuna umuhimu wa kuweka mikakati madhubuti ya uhifadhi na matumizi endelevu ya rasilimali hizo.

Aidha, shirika hilo limeeleza kuwa katika dunia ya sasa yenye changamoto za magonjwa ya kuambukiza na yasiyo ya kuambukiza, Tiba Asilia ina nafasi muhimu ya kuwa sehemu ya suluhisho endapo itaendelezwa kisayansi na kusimamiwa kwa weledi.

Katika mkutano huo, wadau wanatarajiwa kujadili pia namna ya kuunganisha maarifa ya jadi na sayansi ya kisasa, pamoja na kutumia teknolojia mpya ikiwemo Akili Unde (AI) katika utafiti na uhifadhi wa tiba asilia.

Shirika hilo pia limehimiza umuhimu wa ushirikishwaji mpana wa wadau wote, wakiwemo serikali, sekta binafsi, vyuo vikuu na mashirika ya kijamii, ili kujenga mfumo imara wa kitaasisi utakaoongeza uwajibikaji na ufanisi wa sekta hiyo.

Sambamba na hilo, limependekeza kuimarishwa kwa ujumuishaji wa Tiba Asilia katika mifumo rasmi ya afya, ikiwemo kuingizwa kwenye Bima ya Afya, upatikanaji wa dawa kupitia Bohari ya Dawa (TMSD), pamoja na kuongeza uwekezaji katika tafiti na ubunifu.

Aidha, shirika hilo limebainisha kuwa Tiba Asilia ina uwezo mkubwa wa kuchangia uchumi wa taifa kupitia ajira na mapato, hivyo kuna haja ya kuweka mazingira rafiki ya uwekezaji na upatikanaji wa mitaji kwa wadau wa sekta hiyo.

Kwa upande mwingine, wadau wamehimizwa kutumia mkutano huo kujenga umoja, kuondoa tofauti zisizo za msingi na kupambana na vitendo vinavyochafua taswira ya sekta, ikiwemo ulaghai na huduma zisizo na weledi.

Mkutano huo unatarajiwa kuwa jukwaa muhimu la kuweka dira mpya ya maendeleo ya Tiba Asilia nchini, huku wadau wakihimizwa kushiriki kikamilifu kwa manufaa ya taifa.

Afya kwa Wote Sasa Yatekelezwa: Serikali Yatenga Mabilioni Kuwahudumia Wasiojiweza

Na Mwandishi Wetu.

Katika hatua ya kuondoa mzigo wa gharama za matibabu kwa wananchi, Serikali imezindua utekelezaji wa Mpango wa Taifa wa Bima ya Afya kwa Wote, utakaowezesha familia ya watu sita kupata huduma za afya 372 kwa gharama ya Sh 150,000 kwa mwaka.

Kwa mujibu wa Mratibu wa Elimu kwa Umma wa Mpango wa Taifa wa Bima ya Afya kwa Wote, Said Makora, mpango huo ni sehemu ya mkakati wa Serikali kuhakikisha huduma za afya zinawafikia wananchi wote bila kujali uwezo wao wa kifedha.

Amesema kupitia mpango huo, huduma zitakazotolewa zinajumuisha uchunguzi wa maabara, radiolojia, dawa na vifaa tiba pamoja na upasuaji mdogo na mkubwa, kuanzia ngazi ya zahanati hadi hospitali za rufaa za taifa.

Makora alibainisha kuwa Serikali kupitia Wizara ya Fedha imeweka vyanzo maalum vya mapato vitakavyokusanya takribani Sh bilioni 201.9 katika mwaka wa fedha 2025/2026 ili kugharamia wananchi wasio na uwezo, huku zaidi ya Sh bilioni 48.2 zikiwa tayari zimekusanywa katika robo ya kwanza ambazo zitakazonufaisha kaya laki 276.

Aliongeza kuwa mpango huo pia unalenga kupunguza vifo vinavyoweza kuzuilika kwa kuimarisha huduma za afya ya mama na mtoto pamoja na kudhibiti magonjwa yanayoongoza kuathiri wananchi kama malaria, kifua kikuu na UKIMWI.

Kuhusu walengwa wa mpango huo, alisema tayari zaidi ya kaya 931,000 zimetambuliwa kupitia kanzidata ya TASAF, huku Serikali ikilenga kufikia zaidi ya kaya milioni 3.9 zitakazonufaika na mpango huo, gharama zao zikigharamiwa kikamilifu.

“Mpango huu unakwenda kubadili maisha ya wananchi kwa kuhakikisha wanapata huduma za afya kwa wakati bila hofu ya gharama,” alisema Makora.

Utekelezaji wa Bima ya Afya kwa Wote unatarajiwa kuongeza usawa katika upatikanaji wa huduma za afya, kupunguza umasikini unaosababishwa na gharama za matibabu na kuimarisha ustawi wa jamii kwa ujumla.

Siku ya Maji Duniani 2026: TRAMEPRO Yatoa Wito wa Matumizi Sahihi ya Maji Tanzania

Kila mwaka tarehe 22 Machi, dunia huungana kuadhimisha Siku ya Maji Duniani—siku muhimu inayotukumbusha thamani ya rasilimali maji katika maisha ya kila siku. Mwaka huu wa 2026, maadhimisho haya nchini Tanzania yanafanyika katika Mkoa wa Morogoro, yakileta pamoja wadau wa sekta ya maji, afya na mazingira.

Katika kuadhimisha siku hii, Shirika la Dawa Asilia na Ulinzi wa Mazingira (TRAMEPRO) limetoa salamu zake kwa wanachama, wataalamu wa tiba asili, viongozi na Watanzania wote, likisisitiza umuhimu wa maji safi na salama kwa maendeleo ya taifa.

Siku ya Maji Duniani ilianzishwa rasmi mwaka 1992 kufuatia mkutano wa kimataifa wa mazingira uliofanyika Rio de Janeiro, na kuanza kuadhimishwa mwaka 1993. Lengo lake kuu ni kuhamasisha matumizi endelevu ya maji, kuongeza uelewa wa changamoto zilizopo, na kuhimiza hatua za pamoja katika kulinda rasilimali hii muhimu.

Kwa mujibu wa takwimu za kimataifa, zaidi ya watu bilioni 2.2 duniani bado hawapati maji safi na salama. Barani Afrika, takribani asilimia 40 ya watu wanakosa huduma ya uhakika ya maji. Hata hapa Tanzania, licha ya juhudi kubwa za serikali na wadau, bado kuna changamoto—ikiwa ni pamoja na takribani asilimia 70 ya wakazi wa mijini na asilimia 60 wa vijijini kupata huduma ya maji safi.

Kauli mbiu ya mwaka huu isemayo “Uhifadhi wa Maji kwa Maendeleo Endelevu” inasisitiza wajibu wa kila mmoja katika kulinda na kutumia maji kwa busara. Maji si tu hitaji la msingi la binadamu bali pia ni nguzo ya afya, ustawi wa jamii na maendeleo ya uchumi.

Katika muktadha wa tiba asili, maji yana nafasi ya kipekee. Hutumika katika kuandaa dawa za miti shamba, kusafisha mwili, kuondoa sumu, na hata katika tiba mbalimbali kama mvuke na kuoga kwa tiba. Aidha, maji ni muhimu katika kulinda mifumo ya ikolojia kama misitu, wanyamapori na viumbe wa majini.

Kutokana na umuhimu huo, TRAMEPRO inawahimiza watoa huduma wa tiba asili kuhakikisha wanatumia maji safi na salama wakati wa kuandaa dawa, kudumisha usafi wa mazingira ya tiba, na kutoa elimu kwa jamii kuhusu matumizi sahihi ya maji. Pia wanahimizwa kushiriki katika uhifadhi wa vyanzo vya maji, ikiwemo upandaji miti.

Kwa wananchi wote, ujumbe ni wazi: linda vyanzo vya maji kwa kuepuka uchafuzi wa mito, visima na chemchemi; tumia maji kwa uangalifu; na shiriki kikamilifu katika shughuli za uhifadhi wa mazingira.

Kwa upande wa serikali na wadau, TRAMEPRO inasisitiza umuhimu wa kuendelea kuboresha miundombinu ya maji, kusimamia sheria za mazingira, na kuongeza juhudi za kulinda vyanzo vya maji.

Kwa hitimisho, maji ni uhai—na bila kuyahifadhi leo, kesho inaweza kuwa na changamoto kubwa zaidi. TRAMEPRO inaungana na Watanzania wote kuhakikisha kila mmoja anapata maji safi na salama, huku tukilinda rasilimali hii kwa manufaa ya kizazi cha sasa na kijacho.

Imetolewa na: Boniventura Mwalongo Katibu Mkuu

Shirika la Dawa Asilia na Ulinzi wa Mazingira (TRAMEPRO)

WAKALA WA VIPIMO WATAKA WATANZANIA KUTUNZA MAZINGIRA KWA KUPANDA MITI

 

Na WMA – Dodoma

Watumishi wa Wakala wa Vipimo (WMA), wameitikia wito wa Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania unaowataka watanzania kupitia makundi mbalimbali kupanda miti katika maeneo yao ili kuhifadhi mazingira.

Akiongoza zoezi la upandaji miti katika eneo ilipo Ofisi Kuu ya WMA Medeli jijini Dodoma, mapema leo Machi 20, 2026 Meneja Utawala na Rasilimali Watu, Charles Mavunde amewasisitiza watumishi wa Wakala hiyo nchi nzima kuzingatia maelekezo ya Serikali kwa kupanda miti na kuitunza ili kulinda mazingira.

Amesema kuwa, Mheshimiwa Rais Samia amekuwa akisisitiza mara kwa mara kuhusu upandaji miti katika maeneo mbalimbali na kwamba yeye mwenyewe ameonyesha mfano kwa kuwa kinara wa upandaji miti, hivyo WMA imeona ni vyema pia iitikie wito huo.

“Mtakumbuka kwamba, hata Mheshimiwa Dkt. Emmanuel Nchimbi, Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, akimwakilisha Mhe. Rais katika maadhimisho ya siku ya upandaji miti duniani na maadhimisho ya upandaji miti kitaifa, jana Machi 19, 2026 kule Lindi aliagiza kuwa makundi mbalimbali ya watanzania waendeleze utamaduni wa kupanda miti,” ameeleza Mavunde na kuhitimisha kuwa WMA imeyachukulia kwa uzito maelekezo ya viongozi hao na itayatekeleza kikamilifu.

Viongozi na watumishi mbalimbali wa WMA Makao Makuu wameshiriki zoezi hilo la upandaji miti akiwemo Mkurugenzi wa Huduma za Biashara Phanuel Mtuki, Meneja Sehemu ya Fedha, CPA Ibrahim Mbinga, Meneja Mkoa wa Dodoma Said Ibrahim, Meneja Mawasiliano Veronica Simba na Mkuu wa Kitengo cha Mipango, Nelson Ruturagara.

Wengine walioshiriki ni watumishi kutoka Idara mbalimbali wakiwemo maafisa, maafisa usafirishaji na wasaidizi wa ofisi.

WMA ni wakala ya serikali iliyo chini ya Wizara ya Viwanda na Biashara yenye jukumu kuu la kumlinda mlaji kupitia usimamizi wa matumizi sahihi ya vipimo katika sekta mbalimbali.