TANZANIA, AFRIKA NA GCC+ ZAKAZA KUIMARISHA UHAMAJI SALAMA WA NGUVU KAZI

Naibu Katibu Mkuu Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi, Ajira na Mahusiano, Bi. Zuhura Yunus, kwa niaba ya Katibu Mkuu, Bi. Mary Maganga, akitoa hotuba wakati wa ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, ulioanza leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam. Wengine pichani kutoka kushoto ni Dkt. Sabelo Mbokazi, Mkuu wa Kitengo Cha Kazi, Ajira, na Uhamaji wa Kamisheni ya Umoja Wa Afrika (AU) Mhe. Sheikha Najwa Bint Abdulrahman Al-Thani, Naibu Katibu Mkuu Wizara ya Kazi nchini Qatar na Mhe, Mohammed Hassan Al Obaidli kutoka Baraza la Ushirikiano la Nchi za Ghuba (GCC Bureau)

Naibu Katibu Mkuu Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi, Ajira na Mahusiano, Bi. Zuhura Yunus, kwa niaba ya Katibu Mkuu, Bi. Mary Maganga, akitoa hotuba wakati wa ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, ulioanza leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.

Katibu Mkuu Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi, Ajira na Mahusiano, Bi. Zuhura Yunus (katikati), kwa niaba ya Katibu Mkuu, Bi. Mary Maganga, akitoa hotuba wakati wa ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, ulioanza leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam. Wengine pichani kushoto ni Dkt. Sabelo Mbokazi, Mkuu wa Kitengo Cha Kazi, Ajira, na Uhamaji wa Kamisheni ya Umoja Wa Afrika (AU) na Mhe. Sheikha Najwa Bint Abdulrahman Al Thani, Naibu Katibu Mkuu Wizara ya Kazi nchini Qatar.

Washiriki wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.

Katibu Mkuu Wizara ya Kazi nchini Qatar, Mhe. Sheikha Najwa Bint Abdulrahman Al-Thani, Akizungumza Kwenye kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, ulioanza leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam

Mhe, Mohammed Hassan Al Obaidli kutoka Baraza la Ushirikiano la Nchi za Ghuba (GCC Bureau), akizungumza kwenye kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam

Mkurugenzi Mkuu wa Mfuko wa Hifadhi ya Jamii kwa Watumishi wa Umma (PSSSF), Bw. Fortunatus Magambo (Wapili kulia) na Mkurugenzi Mkuu wa Wakala wa Afya na Usalama Mahali pa Kazi (OSHA) Bi. Khadija Mwenda,wakiwa katika ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.

UJUMBE WA TANZANIA KWENYE ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.

Katibu Mkuu Wizara ya Kazi nchini Qatar, Mhe. Sheikha Najwa Bint Abdulrahman Al-Thani (Kulia), akizungumza jambo na Naibu Katibu Mkuu Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi, Ajira na Mahusiano, Bi. Zuhura Yunus, waki wa ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.

Baadhi Ya Watendaji Wakuu kutoka Taasisi zilizo chini ya Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi, Ajira na Mahusiano Kwenye kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.

• Tanzania yasisitiza utekelezaji wa vitendo katika uhamaji wa nguvu kazi Afrika na GCC+
• Asema Tanzania itahakikisha Maslahi ya Wafanyakzi wanaokwenda kufanya kazi nje ya nchi yanalindwa

Na OWM (KAM) – Dar es Salaam.

Serikali ya Tanzania imesisitiza umuhimu wa kuimarisha ushirikiano katika masuala ya kulinda haki za wafanyakazi na maslahi ya wahamiaji ili kuhakikisha uhamaji wa nguvu kazi kati ya Afrika na nchi za GCC+ unakuwa salama, wenye haki na wenye tija.

Akizungumza leo tarehe 5 Oktoba, 2026 jijini Dar es salaam, Naibu Katibu Mkuu, Ofisi ya Waziri Mkuu - Kazi, Ajira na Mahusiano, Zuhura Yunus ambaye alimwakilisha Katibu Mkuu wa Ofisi hiyo katika Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue uliowakutanisha Makatibu wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Serikali ya Nchi ya Qatar, Tume ya Umoja wa Afrika na washiriki kutoka nchi wanachama wa Baraza la Ushirikiano la Nchi za Ghuba (Gulf Cooperation Council - GCC) amesema idadi kubwa ya vijana kutoka nchi za Afrika inaendelea kutafuta fursa za ajira katika nchi za nje hususan katika nchi za Ghuba, na kueleza kuwa kuna umuhimu wa kuhakikisha mchakato huo unafanyika kwa usalama na kulinda haki zao.

“Mafanikio ya Doha Dialogue hayapaswi kupimwa kwa ahadi na makubaliano pekee, bali kwa hatua zitakazochukuliwa katika kuimarisha mifumo ya uajiri, maslahi, usalama na afya mahali pa kazi, upatikanaji wa haki, kinga ya jamii na mifumo ya takwimu za uhamaji wa nguvu kazi,” amesema

Kadhalika, amesema Tanzania ipo tayari kushirikiana na Umoja wa Afrika pamoja na nchi za Ghuba, Jordan, Lebanon na washirika wengine katika kujenga mfumo madhubuti wa ushirikiano utakaosaidia kuimarisha uhamaji salama na wenye staha wa nguvu kazi kati ya Afrika na nchi za Ghuba.

Kwa upande wake, Katibu Mkuu wa Wizara ya Kazi Qatar, Sheikha Najwa bit Abdulrahman Al-Thani, amesema ushirikiano kati ya nchi za Ghuba na Afrika unapaswa kuimarishwa zaidi sambamda na kubadilishana uzoefu katika kujenga mifumo ya pamoja inayotekelezeka na yenye matokeo.

Vilevile, amesema nchi za Ghuba zimepiga hatua katika kuimarisha mafunzo ya ufundi na stadi, hivyo itatumia uzoefu huo kwa kushirikiana na nchi za Afrika katika kuwaandaa vijana wenye ujuzi unaohitajika katika soko la ajira.

Naye, Mkuu wa Idara ya Kazi, Ajira na Uhamaji wa Nguvu Kazi katika Tume ya Umoja wa Afrika, Dkt. Sabelo Mbokazi amesema kuongezeka kwa vijana kutoka Afrika, hususan Afrika Mashariki, baadhi ya nchi za Afrika Magharibi na Afrika Kaskazini, wanaokwenda kufanya kazi katika nchi za Ghuba kunaonesha umuhimu wa kuimarisha ushirikiano kati ya kanda hizo mbili katika kulinda haki na maslahi ya wafanyakazi wahamiaji.

Mkutano wa Pili wa Uhamaji wa Nguvu Kazi (Second Doha Dialogue on Labour Mobility) unaratibiwa na Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kwa kushirikiana na Serikali ya Nchi ya Qatar, Tume ya Umoja wa Afrika na washiriki kutoka nchi wanachama wa Baraza la Ushirikiano la Nchi za Ghuba (Gulf Cooperation Council - GCC) ukiongozwa na kauli mbiu isemayo “Kuendeleza Uhamaji wa Nguvu kazi yenye Haki na endelevu katika ya Nchi za Afrika na Ghuba (GCC+).

CRDB BANK FOUNDATION YAPELEKA SAUTI YA TANZANIA KWENYE AJENDA YA MITAJI VIJIJINI

 

Na Mwandishi Wetu.

Rome, Italia. Tarehe 4 Oktoba 2026: Taasisi ya CRDB Bank Foundation imeendelea kujiimarisha kama daraja muhimu la mitaji ya kimataifa na jamii ambazo hazijafikiwa ipasavyo na huduma za fedha, baada ya kushiriki mkutano unaojadili Ufadhili Mseto wa Miradi yaani Blended Finance Working Group (BFWG) ulioandaliwa Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa (FAO) kujadili namna ya kuongeza upatikanaji wa fedha kwa wananchi na biashara za vijijini. 

Akishiriki mkutano huo uliowajumuisha wadau wengine ukiwamo Mfuko wa Kimataifa wa Maendeleo ya Kilimo (IFAD), Benki ya Dunia, Benki ya Maendeleo ya Ujasiriamali ya Uholanzi (FMO), Shirika la Mazingira la Umoja wa Mataifa (UNEP), pamoja na wadau wa maendeleo, taasisi za fedha na wataalamu wa sekta mbalimbali, Mkurugenzi Mtendaji wa CRDB Bank Foundation, Tully Esther Mwambapa amesema mikakati ya pamoja inahitajika kuwafikia wananchi wenye uhitaji wa mitaji nafuu ili nao washiriki kuujenga uchumi wa mataifa yao.

Akizungumza pembezoni mwa mkutano huo, Tully amesema CRDB Bank Foundation ipo katika nafasi ya kipekee ya kuunganisha rasilimali za kimataifa na fursa zilizopo katika jamii kwa sababu ya uelewa wake wa kina kuhusu mahitaji ya wananchi wa vijijini pamoja na dhamira yake ya muda mrefu ya kukuza ujumuishaji wa kiuchumi.

"Upatikanaji wa fedha bado ni moja ya changamoto kubwa kwa jamii za vijijini na biashara ndogondogo. Kupitia uzoefu wetu chini ya Programu ya iMBEJU Kilimo, tumedhihirisha kuwa ushirikiano sahihi na mifumo bunifu ya ufadhili, inaweza kurahisisha namna kuwafikia wananchi ambao mara nyingi huonekana kutofikika na huduma za kifedha na kuwasaidia kuwa washiriki wenye tija katika uchumi," amesema.

Majadiliano ya mkutano huo yalijikita katika kutafuta majibu ya swali muhimu kuhusu namna ya kuhamasisha na kuelekeza mitaji zaidi kwa jamii, wakulima na biashara zinazohitaji fedha ili kukuza shughuli zao za kiuchumi hivyo kutoa fursa kwa washiriki kubadilishana uzoefu kuhusu mchango wa mifumo ya ufadhili mseto (blended finance), dhamana za mikopo, na nafasi ya taasisi imara za fedha katika kuvutia uwekezaji mkubwa zaidi kwenye sekta za kilimo na maendeleo ya biashara za vijijini.

Majadiliano hayo pia yalisisitiza umuhimu wa kuziba pengo lililopo kati ya wawekezaji wa kimataifa na jamii nyingi ambazo bado zimeendelea kubaki nje ya mifumo rasmi ya fedha.

Kwa CRDB Bank Foundation, ushiriki katika mikutano ya BFWG umetoa jukwaa muhimu la kushirikisha uzoefu wa Tanzania katika utekelezaji wa miradi ya maendeleo pamoja na kuimarisha ushirikiano wa kimkakati unaoweza kuleta vyanzo vipya vya mitaji karibu zaidi na wajasiriamali wa vijijini, wakulima na biashara zinazomilikiwa na jamii.

Zaidi ya hayo, Foundation inaendelea kuonyesha dhamira yake ya kuziba mapengo ya upatikanaji wa huduma muhimu za maendeleo kama inavyofanya sasa kupitia programu ya iMBEJU Nuru, inayotekelezwa kwa ushirikiano na Shirika la Umeme Tanzania (TANESCO) kwa kutoa ruzuku za gharama za kuunganishiwa umeme kwa jamii za vijijini ambazo zina changamoto ya upatikanaji wa huduma hiyo muhimu.

Kupitia mipango kama hii, CRDB Bank Foundation inaendelea kuhimiza matumizi ya mifumo bunifu ya ufadhili inayounganisha mitaji kutoka sekta ya umma, sekta binafsi na taasisi za maendeleo ili kupunguza vihatarishi vya uwekezaji, kuongeza upatikanaji wa huduma muhimu na kuweka msingi thabiti wa ukuaji wa uchumi shirikishi.

Kwa kushirikiana na taasisi za maendeleo za kimataifa na wadau wa kifedha, Foundation inalenga kuharakisha upatikanaji wa fedha kwa miradi na biashara zinazochochea ajira, kuimarisha uhakika wa chakula na kujenga uchumi imara na endelevu katika maeneo ya vijijini.

Ushiriki wa CRDB Bank Foundation katika mkutano huo wa Rome ni sehemu ya utekelezaji wa dira ya kuchochea maendeleo jumuishi kwa kuunganisha mitaji na fursa zilizopo katika jamii. Wakati majadiliano ya kimataifa kuhusu maendeleo jumuishi na ufadhili endelevu yakiendelea, CRDB Bank Foundation inaendelea kuelekeza nguvu zake katika kubadili ushirikiano kuwa miradi inayotekelezeka, na miradi hiyo kuwa matokeo halisi yanayogusa maisha ya mamilioni ya wananchi wa vijijini nchini Tanzania na kwingineko.

MAVUNDE: SH1.343 TRILIONI ZA MADINI, WACHIMBAJI WADOGO WACHANGIA ASILIMIA 40

Waziri wa Madini, Anthony Mavunde, akikagua mitambo na teknolojia mbalimbali zinazotumika katika shughuli za uchimbaji wakati wa ziara ya mabanda katika Maonesho ya Kitaifa ya Tisa ya Teknolojia na Uwekezaji kwenye Sekta ya Madini, leo katika Viwanja vya Dkt. Samia Suluhu Hassan, Bomba Mbili, Geita.

Na Mwandishi Wetu, Bombambili, Geita

Waziri wa Madini, Mhe. Anthony Mavunde, amezitaka kampuni za Kitanzania kuunganisha mitaji, teknolojia, utaalamu na uzoefu ili kujenga kampuni imara zenye uwezo wa kushindana na kushiriki kikamilifu katika fursa kubwa za biashara na uwekezaji zinazotarajiwa kutokana na kuanzishwa kwa miradi mipya ya uchimbaji madini nchini.

Amesema hatua hiyo ni muhimu kwa kampuni za ndani kujiandaa mapema, kuongeza uwezo wa uzalishaji na utoaji huduma na kuhakikisha zinakuwa sehemu muhimu ya mnyororo wa thamani wa sekta ya madini, badala ya kusubiri fursa hizo zije wakati hazina uwezo wa kuzitekeleza.

Mavunde amesema hayo leo, Oktoba 2, 2026, wakati wa maadhimisho ya Siku ya Ushirikishwaji wa Watanzania katika Sekta ya Madini yaliyofanyika katika Viwanja vya Dkt. Samia Suluhu Hassan, Bombambili mkoani Geita, sambamba na Maonesho ya Tisa ya Teknolojia ya Madini Geita.

Amesema Serikali inalenga kuhakikisha asilimia 90 ya Sh5.1 trilioni zinazotumika kila mwaka kununua bidhaa na huduma katika sekta ya madini zinabaki nchini kupitia utekelezaji wa Sera ya Ushirikishwaji wa Watanzania, hatua inayolenga kuongeza fursa za kiuchumi kwa wazawa na kuhakikisha ukuaji wa sekta hiyo unaacha manufaa mapana zaidi katika uchumi wa Tanzania.

Kwa mujibu wa Mavunde, ukubwa wa fursa hizo unatarajiwa kuongezeka zaidi kutokana na kampuni 14 zinazotarajiwa kuanzisha miradi mikubwa ya madini pamoja na leseni 28 za uchimbaji wa madini ya kinywe (graphite), ambazo Serikali imekuwa ikisisitiza ziingie katika uzalishaji. Serikali tayari imewataka wamiliki wa leseni hizo za graphite kuharakisha utekelezaji wa miradi yao.

Amesema hali hiyo inapaswa kuzifanya kampuni za Kitanzania kuacha kufanya biashara kwa kutegemea uwezo wa kampuni moja moja pekee na badala yake kuangalia namna ya kuunganisha mitaji, vifaa, teknolojia na utaalamu ili kushindania kazi kubwa zinazohitaji uwezo mkubwa wa kifedha na kiufundi.

Mavunde amewashukuru wachimbaji, kampuni za madini na wadau wengine kwa mchango wao katika ukuaji wa sekta hiyo, huku akimpongeza Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan kwa maelekezo na maono yaliyowezesha mageuzi makubwa na kuongeza nafasi ya Watanzania katika mnyororo wa thamani wa madini.

Amesema chini ya uongozi wa Rais Samia, Serikali imeendelea kuweka mazingira wezeshi kwa wazawa kushiriki katika ugavi wa bidhaa na huduma, ajira, uongozi wa kampuni za madini, utafiti na hatua kwa hatua uzalishaji wa bidhaa zinazotumiwa na migodi.

Kwa sasa, kati ya ajira rasmi zaidi ya 19,000 katika sekta hiyo, asilimia 96 zinashikiliwa na Watanzania, huku idadi ya wazawa wanaoshika nafasi za juu za kitaalamu na kiuongozi katika kampuni za madini ikiendelea kuongezeka.

Katika kuimarisha zaidi ushirikishwaji huo, Mavunde ameielekeza Tume ya Madini kufanya ukaguzi wa kampuni zilizoingia ubia na Watanzania ili kubaini iwapo washirika wazawa wanashiriki kikamilifu katika shughuli za biashara, miamala na manufaa yanayotokana na umiliki wao.

Amesisitiza kuwa ushirikishwaji wa Watanzania haupaswi kuishia kwenye majina na nyaraka za kampuni, bali lazima uonekane katika shughuli halisi za biashara na kujenga uwezo wa kifedha, kiteknolojia na kitaalamu wa kampuni za ndani.

Mfumo wa local content unazitaka kampuni zisizo za Kitanzania zinazotaka kutoa bidhaa au huduma migodini kushirikiana na kampuni zinazokidhi masharti ya ushirikishwaji wa Watanzania, huku Tume ya Madini ikiwa na jukumu la kusimamia mipango hiyo. Serikali pia imetenga makundi 20 ya bidhaa na huduma kwa kampuni zinazomilikiwa kwa asilimia 100 na Watanzania.

Mwenyekiti wa Tume ya Madini, Dkt. Janet Reuben Lekashingo, amesema ubia na kampuni za nje umekuwa muhimu katika kuleta teknolojia, mitaji, ujuzi na uzoefu nchini, lakini lengo haliwezi kuwa kampuni za Kitanzania kubaki washirika wadogo kwa muda usio na mwisho.

Amesema mwelekeo ni kuzitoa kampuni za Kitanzania kutoka kwenye ushiriki kwenda kwenye umiliki, kutoka shughuli za thamani ndogo kwenda kwenye shughuli za thamani kubwa, na kutoka utegemezi kwenda kwenye ushindani wa kweli.

Mavunde amesema Serikali pia inataka Watanzania waongeze ushiriki katika maeneo kama uchorongaji, uhandisi, teknolojia, matengenezo ya mitambo, vilipuzi, usambazaji wa mitambo na vipuri pamoja na huduma nyingine za kitaalamu zinazobeba thamani kubwa katika sekta ya madini.

Amesisitiza pia umuhimu wa kuongeza uzalishaji wa bidhaa hizo ndani ya Tanzania ili local content isibaki kwenye biashara ya kununua na kuuza pekee, bali ijenge viwanda, teknolojia na kampuni zenye uwezo wa kuhudumia migodi ya Tanzania na baadaye masoko ya nchi jirani.

Ameitaja Buzwagi Special Economic Zone, Kahama, kuwa moja ya maeneo yanayokusudiwa kusaidia kujenga msingi huo wa uzalishaji na viwanda vinavyohudumia sekta ya madini.

Akizungumzia kupanua fursa za baadaye, Mavunde amesema Serikali imetenga asilimia 10 ya makusanyo yatokanayo na sekta ya madini kwa ajili ya kugharamia utafiti wa kina wa rasilimali madini, hatua iliyolenga kuongeza taarifa sahihi za kijiolojia na kufungua maeneo mapya kwa uchimbaji na uwekezaji. Uamuzi huo ulitangazwa rasmi Juni mwaka huu.

Amesema Tanzania pia imepata Dola za Marekani milioni 60 kutoka Serikali ya China kwa ajili ya utafiti wa kina katika mikoa ya Dodoma, Singida na Tabora, hatua ambayo pamoja na tafiti nyingine zinazofanyika nchini inatarajiwa kupanua zaidi wigo wa miradi na fursa katika sekta hiyo.

Mavunde amewataka Watanzania kuchangamkia fursa hizo, akisisitiza kuwa Serikali itaendelea kuwaunga mkono ili kuhakikisha utajiri wa madini unaleta manufaa mapana kwa wananchi na kujenga kampuni zenye uwezo wa kukua na kushindana hata nje ya Tanzania.

Katika hatua nyingine, Mavunde amesema sekta ya madini imeendelea kuwa nguzo muhimu ya uchumi, ikichangia asilimia 10.3 ya Pato la Taifa na kuongoza katika mapato yasiyo ya kodi kwa mujibu wa taarifa za Serikali.

Amesema kati ya Sh1.343 trilioni zilizokusanywa katika mwaka wa fedha uliopita, wachimbaji wadogo walichangia takribani asilimia 40, jambo linaloonesha nafasi inayoongezeka ya kundi hilo katika uchumi wa madini.

Katika robo ya kwanza ya mwaka wa fedha 2026/27, sekta imekusanya Sh411 bilioni, sawa na asilimia 117 ya lengo la Sh350 bilioni.

Kwa upande wake, Mkuu wa Mkoa wa Geita, Mhe. Alexander Mnyeti, amesema kupanuka kwa fursa za local content lazima kuende sambamba na uwezo wa Watanzania kutoa bidhaa na huduma zinazokidhi vigezo vya ubora, usalama, bei na mahitaji ya kiufundi ya migodi.

Amesema kampuni za Kitanzania zinapaswa kutumia fursa zilizofunguliwa na Serikali kujenga uwezo na ushindani, badala ya kutegemea ulinzi wa kisera bila kuwekeza katika viwango vinavyohitajika na sekta.

Naye Rais wa Shirikisho la Vyama vya Wachimbaji Tanzania (FEMATA), John Bina, ameishukuru Serikali kwa usimamizi wa sheria, kanuni na taratibu katika sekta ya madini, akisema hatua hiyo imepanua ushiriki wa Watanzania katika uchimbaji, biashara ya madini, utoaji huduma na ugavi wa bidhaa.

Mbunge wa Geita Mjini, Mhe. Chacha Wambura, amesema Serikali imeendelea kufanyia kazi maoni na ushauri wa wadau na Bunge katika kuboresha sera, sheria na mifumo ya usimamizi wa sekta, huku akisisitiza umuhimu wa kampuni za Kitanzania kutumia vizuri fursa zinazofunguliwa na Serikali.

Kwa Serikali, ukubwa wa soko linalokuja ndio unaofanya maandalizi ya kampuni za Kitanzania kuwa muhimu sasa. Miradi 14 mikubwa, maendeleo ya miradi ya graphite na ongezeko la utafiti wa madini vinatarajiwa kuongeza mahitaji ya bidhaa, huduma, teknolojia na utaalamu—na dhamira ni kuona sehemu kubwa ya biashara hiyo ikijenga kampuni imara zinazomilikiwa na Watanzania.

TANGA YATAMBUA MAENEO HATARISHI KABLA YA MVUA ZA EL NINO

Na Mwandishi – Wetu Tanga.

Katibu Tawala wa Mkoa wa Tanga Ndugu Rashid K. Mchatta amesema Mkoa wa Tanga umejipanga kikamilifu kupitia Kamati zake za Wataalamu na Kamati Elekezi za Usimamizi wa Maafa za Mkoa katika kukabiliana na Mvua za El Nino zinazotabiriwa kuanza kunyesha mapema mwezi huu.

Bw. Mchatta ameyasema hayo mapema leo Mkoani Tanga Alipokutana na Timu ya wataalamu kutoka Ofisi ya Waziri Mkuu Sera, Bunge, Uratibu na wenye Ulemavu inayoongozwa na Mkurugenzi Msaidizi wa Idara ya Menejimenti ya Maafa Sehemu ya Afya Moja Dkt. Salum Manyata, pamoja na kamati tajwa Mkoani hapo Tarehe 1 Oktoba 2026.

Bw. Mchatta alibainisha kuwa tahadhari ya Mvua za El Nino na utabiri wa hali ya hewa umetoka mapema sana jambo ambalo limeweza kutoa nafasi kwa Mkoa kutoa tahadhari ya mapema kwa wananchi na Taasisi husika na kuchukua hatua stahiki kwa wakati ikiwemo hatua za haraka za kukabiliana na jambo hilo sambamba na upatikanaji wa rasilimani wezeshi.

Aliendelea kusema kuwa katika kujiandaa kukabiliana na janga hilo katika Mkoa wa Tanga kuna Taasisi ambazo zinaonekana kufanya vizuri ikiwa ni pamoja na Wakala wa Barabara mijini na vijijini TARURA, Wakala wa Barabara Nchini TANROADS na Shirika la Reli Nchini TRC .

“Kwa upande wa Usafi wa Mazingira, Mkoa umeshatoa Miongozo na maelekezo kuhusiana na usafi na Usimamizi wa Mazingira pamoja na kuchukua tahadhari ya suala zima la El Nino.”Alisisitiza Bw. Mchatta

Imeelezwa kuwa Mkoa wa Tanga umetambua maeneo hatarishi yanayoweza kuathiriwa na mvua na kuanza kufanyiwa kazi kabla ya kuanza kwa mvua zinazotarajiwa kunyesha.

Kikao kazi hiki Mkoani Tanga kitaambatana na ziara ya kufanya ukaguzi na ufuatiliaji wa utekelezaji wa maelekezo yaliyotolewa kwa Mkoa kuhusu kujiandaa na kukabiliana na madhara ya El Nino kwa mwaka, 2026.

TRAMEPRO YAWATAKA WAANDISHI KUZINGATIA WELEDI NA UHAKIKI WA TAARIFA

 

Na Mwandishi Wetu, Dar es Salaam.

SHIRIKA la Dawa Asilia na Ulinzi wa Mazingira Tanzania (TRAMEPRO) limewataka wananchi, viongozi, waandishi wa habari na watumiaji wa mitandao ya kijamii kuhakikisha wanahakiki taarifa kabla ya kuzisambaza, likisema taarifa sahihi ni msingi wa kujenga umoja, amani na maendeleo ya Taifa.

Wito huo umetolewa Septemba 28, 2026, wakati dunia ikiadhimisha Siku ya Kimataifa ya Upatikanaji wa Taarifa, ambayo huadhimishwa kila mwaka tarehe hiyo kwa lengo la kuhamasisha upatikanaji wa taarifa, uwazi na uwajibikaji.

TRAMEPRO imesema maadhimisho hayo ni fursa ya kutafakari umuhimu wa wananchi kupata taarifa sahihi, za kuaminika, kwa wakati na zinazoweza kufikiwa, sambamba na wajibu wa kila mmoja kuzihakiki na kuzitumia kwa uadilifu.

Kwa mujibu wa shirika hilo, maendeleo ya teknolojia za kidijitali, mitandao ya kijamii na zana za akili bandia yameongeza kasi ya uzalishaji na usambazaji wa taarifa, hali inayohitaji jamii kujenga utamaduni wa kuhakiki taarifa kabla ya kuzisambaza.

TRAMEPRO imesema taarifa sahihi zina mchango mkubwa katika kujenga uelewa, kuimarisha uwajibikaji, kulinda afya ya jamii, kuhifadhi mazingira na kuimarisha umoja, amani na mshikamano wa Taifa.

Kaulimbiu ya maadhimisho ya mwaka huu inalenga “Kulinda Uadilifu wa Taarifa katika Enzi ya Kidijitali: Nafasi ya Upatikanaji wa Taarifa katika Kukabiliana na Mkanganyiko wa Taarifa.”

Katika wito wake kwa waandishi wa habari, TRAMEPRO imewasihi kuendelea kuzingatia weledi, maadili na ukweli katika utekelezaji wa majukumu yao, huku wakihakiki taarifa kabla ya kuzichapisha.

Shirika hilo limeeleza kuwa vyombo vya habari vina nafasi muhimu katika kujenga uelewa wa jamii na kutoa taarifa zinazoweza kusaidia kuimarisha umoja, amani na mshikamano.

Aidha, TRAMEPRO imewataka viongozi na taasisi za umma kutoa taarifa kwa wananchi kwa uwazi, usahihi na kwa wakati, huku zikitumia lugha inayoeleweka kwa jamii.

Kuhusu afya, dawa na tiba, shirika hilo limeonya dhidi ya kusambaza taarifa zisizo sahihi, likisema taarifa za aina hiyo zinaweza kuwa na madhara kwa afya na maisha ya wananchi.

Changamoto nyingine zilizotajwa ni pamoja na upatikanaji usio sawa wa teknolojia, gharama za intaneti, ujuzi mdogo wa kidijitali pamoja na ugumu wa kutambua maudhui yaliyotengenezwa au kubadilishwa kwa kutumia teknolojia ya akili bandia.

TRAMEPRO pia imewataka wataalamu wa tiba asili kuzingatia usalama, ushahidi, maadili na uwajibikaji wanapotoa taarifa kuhusu dawa na tiba asili, na kuepuka kutoa madai ya kitabibu ambayo hayawezi kuthibitishwa.

Katibu Mkuu wa TRAMEPRO, Boniventura Mwalongo, amesema Tanzania yenye umoja na amani inahitaji utamaduni wa mawasiliano unaoheshimu ukweli na utu wa kila mwananchi.

“Taarifa sahihi hujenga uaminifu. Uaminifu hujenga uelewa na huimarisha umoja na amani,” amesema.

Ameongeza kuwa taarifa sahihi zinaweza kusaidia kuelimisha jamii kuhusu afya, kumsaidia mkulima, kumlinda mtumiaji wa dawa, kuhamasisha uhifadhi wa mazingira na kumwezesha mwananchi kushiriki katika maendeleo ya Taifa.

CRDB FOUNDATION YASHIKA MWELEKEO WA UWEZESHAJI WANAWAKE KUPITIA IMBEJU

 

Naibu Waziri wa Madini, Dkt. Steven Kiruswa akikabidhi tuzo ya Mdamini Mkuu wa Malkia wa Madini kwa Mkuu wa Kitengo cha Uendelezaji Biashara Changa na Ujumuishaji wa Kifedha, Ndugu, Fadhili Bushagama (kushoto) pamoja na Meneja wa Benki ya CRDB Kanda ya Magharibi, Jumanne Wagana, wakati wa kilele chake kilichofanyika mkoani Geita, Septemba 25, 2025.

Mwenyekiti wa TAWOMA Taifa, Semeni Malale akizungumza katika wakati kilele cha usiku tuzo za Malkia wa Madini kilichofanyika mkoani Geita, Septemba 25, 2025.

Na Mwandishi Wetu.

Taasisi ya CRDB Bank Foundation imeshiriki katika kilele cha Malkia wa Madini 2026, kilichofanyika Septemba 25, 2026 mkoani Geita, katika hafla iliyoandaliwa na Tanzania Women Miners Association (TAWOMA) kwa lengo la kutambua, kuhamasisha na kuwezesha wanawake wanaoshiriki katika sekta ya madini.

Hafla hiyo ilihudhuriwa na Mgeni Rasmi, Mhe. Dkt. Steven Kiruswa, Naibu Waziri wa Madini, pamoja na viongozi na wadau mbalimbali kutoka katika sekta ya madini.

Akiwa mdhamini mkuu wa hafla hiyo, CRDB Bank Foundation imeendelea kusisitiza dhamira yake ya kuchangia uwezeshaji wa wanawake kiuchumi, hususan kupitia Programu ya Imbeju, inayolenga kuwawezesha wanawake na vijana kwa kuwapatia elimu ya fedha, kukuza ujasiriamali, kuwaunganisha na huduma za kifedha, pamoja na kujenga uwezo wa kuendeleza na kukuza shughuli zao za kiuchumi.

Ushiriki huu unaakisi dhamira ya CRDB Bank Foundation ya kushirikiana na wadau mbalimbali katika kujenga mazingira yanayowawezesha wanawake kushiriki kikamilifu katika uchumi, kutumia fursa zilizopo na kujenga shughuli endelevu zenye mchango katika maendeleo ya jamii.

CRDB Bank Foundation, Tunaamini katika uwezeshaji unaojenga uwezo, unaofungua fursa na kuleta mabadiliko endelevu kwa vijana na wanawake.

Mradi wa maji sh bilioni 53.12 kukamilika novemba 30

Na Oscar Assenga, Tanga

WAZIRI wa Maji, Jumaa Aweso, amemtaka mkandarasi anayetekeleza mradi wa maji wa hati fungani wenye thamani ya Sh bilioni 53.12 kuongeza nguvu kazi na kuhakikisha mradi huo unakamilika ifikapo Novemba 30, 2026, akisisitiza kuwa hakutakuwa na muda wa nyongeza.

Aweso ametoa agizo hilo wakati wa ziara ya kukagua maendeleo ya mradi huo, ikiwamo tanki kubwa la maji lililopo Mowe jijini Tanga, ambapo amesema serikali haitakubali visingizio kwa kuwa fedha za utekelezaji wa mradi huo zipo.

Amesema mradi huo umefikia zaidi ya asilimia 70 ya utekelezaji na kwamba mkandarasi anatakiwa kuongeza kasi kwa kufanya kazi usiku na mchana ili kuhakikisha wananchi wanaanza kunufaika na huduma hiyo kwa wakati uliopangwa.

“Nimekuja leo kukagua huu mradi nikiwa na Katibu Mkuu. Mradi huu sasa umefikia asilimia 75. Maelekezo ambayo nawaambia Tanga Uwasa na mkandarasi ni kwamba hatutakuwa na muda wa nyongeza,” amesema Aweso.

Ameongeza kuwa utendaji wa mradi huo unatakiwa kubadilika na mkandarasi kuongeza wafanyakazi ili kukamilisha kazi kwa wakati, akisisitiza kuwa hakuna sababu ya kuchelewesha mradi kwa kuwa fedha zipo.

“Tunataka mwisho wa mwezi huu wa 10 tukija kuona maendeleo yake, yatupatie picha kwamba ifikapo Novemba 30, 2026, mradi utakuwa umekamilika,” amesema.

Aweso amesema mradi huo ni miongoni mwa miradi ya mfano inayotekelezwa na Wizara ya Maji kwa kutumia hati fungani kama chanzo mbadala cha fedha kwa ajili ya kuimarisha huduma ya maji.

Amesema lengo ni kuhakikisha kunakuwa na chanzo cha uhakika cha maji kitakachosaidia wananchi kupata huduma hata pale linapotokea tatizo la kiufundi au kukatika kwa umeme.

Kwa upande wake, Katibu Mkuu wa Wizara ya Maji, Mwajuma Waziri, amesema wizara itaendelea kushirikiana na Mamlaka ya Maji na Usafi wa Mazingira Tanga (Tanga Uwasa) katika kumsimamia mkandarasi ili kuhakikisha anatekeleza majukumu yake kwa mujibu wa mkataba.

Amesema timu ya wizara itafuatilia kwa karibu utekelezaji wa maelekezo ya Waziri Aweso, huku akisisitiza kuwa ifikapo Novemba 30, 2026, miundombinu yote inayohusika na mradi inapaswa kuwa imekamilika na wananchi kuanza kupata huduma.

Mkurugenzi wa Tanga Uwasa, Geoffrey Hilly, amesema mradi huo unaendelea vizuri na umefikia wastani wa asilimia 72 kwa ujumla, huku kazi zikiendelea katika maeneo mbalimbali kuanzia chanzo hadi usambazaji wa mabomba.

Amesema mradi huo unalenga kuboresha huduma ya maji katika Jiji la Tanga pamoja na Wilaya za Muheza na Mkinga, ambapo Mkinga ni miongoni mwa maeneo yatakayonufaika na maji yanayozalishwa katika mtambo wa Mowe.

Kwa mujibu wa Hilly, mradi huo unahusisha upanuzi wa mtambo wa uzalishaji maji kutoka uwezo wa kuzalisha lita milioni 45 hadi lita milioni 60 kwa siku.

Aidha, unahusisha ujenzi wa tanki la kuhifadhia maji lenye ujazo wa lita milioni 35, litakalosaidia kuhakikisha upatikanaji wa maji wakati wa changamoto za kiufundi.

Hilly amesema tanki hilo lina uwezo wa kuhifadhi maji ya kutosha kwa matumizi ya takribani saa 18, hatua inayotarajiwa kuongeza uhakika wa upatikanaji wa huduma ya maji kwa wananchi.

Naye Meneja wa mradi huo kutoka kampuni ya China Railway Seventh Group, Dai Bin, ameahidi kuongeza nguvu kazi na muda wa kazi kwa kufanya shughuli za ujenzi usiku na mchana ili kuhakikisha mradi huo unakamilika ndani ya muda uliowekwa.

Amesema kampuni hiyo imepokea maelekezo ya Waziri Aweso na itayatekeleza kwa kuongeza kasi ya ujenzi ili kufikia lengo la kukamilisha mradi ifikapo Novemba 30, 2026.

Mpogolo Atoa Onyo Kali kwa Watupa Taka Hovyo Dar

 

Na Mwandishi Wetu, Dar es Salaam

MKUU wa Wilaya ya Ilala, Edward Mpogolo, amesema watu watakaobainika kutupa taka hovyo jijini Dar es Salaam watachukuliwa hatua za kisheria, ikiwamo kutozwa faini ya Shilingi 300,000 hadi milioni moja au kifungo cha miezi 12 hadi 24.

Mpogolo amesema hatua hiyo inatokana na utekelezaji wa Kifungu cha 41 cha Sheria Ndogo ya Afya, Usafi na Usimamizi wa Mazingira ya Halmashauri ya Jiji la Dar es Salaam ya mwaka 2024 (GN Na. 1011), ambayo amesema sasa inaanza kutekelezwa kikamilifu.

Akizungumza jana, Septemba 19, 2026, baada ya kuhitimisha zoezi la usafi wa mazingira jijini, Mpogolo amesema utekelezaji wa sheria hiyo unalenga kuhakikisha Dar es Salaam inakuwa safi, salama na yenye mazingira bora.

“Atakayekutwa anatupa uchafu hovyo atachukuliwa hatua kwa mujibu wa sheria. Adhabu ni faini ya kuanzia Shilingi laki tatu hadi milioni moja au kifungo cha miezi 12 hadi 24. Kila mmoja anatakiwa kutambua wajibu wake na kuacha mara moja tabia ya kutupa uchafu hovyo,” amesema.

Amesema Serikali itaendelea kutoa elimu kwa wananchi kuhusu umuhimu wa usafi wa mazingira, huku hatua za kisheria zikichukuliwa dhidi ya watakaokiuka sheria kwa kutupa taka hovyo, kutiririsha maji au kufanya vitendo vingine vinavyohatarisha usafi na mazingira.

Kwa mujibu wa Mpogolo, utekelezaji wa sheria hiyo haulengi kutoa adhabu pekee, bali pia kujenga nidhamu, uwajibikaji na utamaduni wa usafi miongoni mwa wananchi.

Amesema Halmashauri itaendelea kuweka maeneo na vifaa vya kuhifadhia taka pamoja na kuhamasisha utenganishaji wa taka kulingana na aina zake ili kurahisisha ukusanyaji na utunzaji wa mazingira.

Katika kuimarisha ufuatiliaji wa usafi, Mpogolo amesema Jiji limejipanga kuajiri vijana waliomaliza mafunzo ya Jeshi la Kujenga Taifa (JKT) na kuwapatia vyombo vya usafiri kwa ajili ya kusimamia usafi katika mitaa mbalimbali.

“Tutakwenda mtaa kwa mtaa. Hatutaki kuona mtu anatupa taka popote anapotaka. Tutakuwa na mfumo wa ufuatiliaji wa karibu ili kuhakikisha sheria inatekelezwa ipasavyo,” amesema.

Aidha, Mpogolo amesema barabara zote muhimu za Jiji, maarufu kama Smart Roads, zitasimamiwa kikamilifu ili zibaki safi, zipandwe miti rafiki na salama na ziendelee kulipamba Jiji.

Amesema biashara katika barabara hizo hazitaruhusiwa bila kibali cha Mkurugenzi wa Jiji, huku wafanyabiashara wakitakiwa kufanya shughuli zao katika maeneo yaliyopangwa.

Amesema hatua hiyo inalenga kupunguza msongamano, kuimarisha usalama wa watumiaji wa barabara na kuhakikisha Jiji la Dar es Salaam linakuwa na mazingira safi na yanayovutia.

Kingoba: Hakuna Taarifa Muhimu Kuliko Uhai wa Mwandishi

 

Na Mwandishi Wetu.

Washiriki wa mafunzo kwa Waandishi wa Habari kutoka Wasafi Media wameeleza kuwa mada zilizotolewa katika mafunzo hayo zimewasaidia kutambua makosa yaliyokuwa yakijirudia katika utekelezaji wa majukumu yao na kuwapatia mwongozo wa kuboresha utendaji.

Wakizungumza wakati wa tathmini ya mafunzo hayo yaliyofanyika Septemba 17 na 18, 2026, katika Ofisi za Bodi ya Ithibati ya Waandishi wa Habari (JAB) jijini Dar es Salaam, Gerald Hando, Aggai Kifumu na David Rwenyagira wameeleza kuwa mafunzo yamewaongezea uelewa kuhusu sheria, maadili na uzalendo katika uandishi wa habari.

Wamebainisha kuwa miongoni mwa changamoto zinazowakabili Waandishi wa Habari na wazalishaji wa maudhui ni shinikizo la kuongeza idadi ya wafuasi katika majukwaa ya kidijitali, kukidhi matakwa ya hadhira pana na kasi ya mabadiliko katika mazingira ya kidijitali kuwa kubwa kuliko maboresho ya baadhi ya sheria zinazoongoza shughuli zao.

Kwa mujibu wa washiriki hao, mazingira hayo yanaweza kusababisha baadhi ya Waandishi wa Habari kufanya kazi kwa mazoea au kujikuta wakifanya makosa ya kisheria na kimaadili bila kuwa na uelewa wa kutosha.

Wamesema mafunzo hayo yamewajenga kitaaluma, yamewafungua kutoka katika utendaji wa mazoea na kuwapatia mwongozo wa kufanya maamuzi sahihi katika majukumu yao ya kila siku.

Aidha, wameiomba JAB kuendelea kutoa mafunzo hayo kwa Waandishi wa Habari kutoka vyombo vingine, huku kipaumbele kikitolewa kwa wanaofanya kazi na kuzalisha maudhui kupitia majukwaa ya kidijitali, ambako changamoto za uzingatiaji wa sheria na maadili zimeendelea kujitokeza.

Wamesema kasi ya uzalishaji na usambazaji wa maudhui katika majukwaa hayo imeongeza uwezekano wa kutokea kwa makosa ya kisheria na kimaadili, hivyo elimu endelevu inahitajika ili kuimarisha weledi na uwajibikaji.

Mafunzo hayo yalihusu Sheria ya Huduma za Habari, maadili ya uandishi wa habari na uzalendo, yakilenga kuwajengea uwezo Waandishi wa Habari na watangazaji wa Wasafi Media kutekeleza majukumu yao kwa kuzingatia sheria, viwango vya taaluma na maslahi ya jamii.