TRAMEPRO wakutanisha wadau wa Tiba asili kujadili mustakabali wa sekta

Na Mwandishi Wetu

Dodoma — Shirika la Dawa Asilia na Ulinzi wa Mazingira Tanzania limetangaza kushiriki rasmi mkutano wa wadau wa Tiba Asilia na Tiba Mbadala unaoandaliwa na Wizara ya Afya Tanzania, utakaofanyika Machi 25, 2026 katika Mji wa Serikali Mtumba, wilayani Chamwino, jijini Dodoma.

Kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na Mwenyekiti wa shirika hilo, Simba A. Simba, mkutano huo unachukuliwa kuwa fursa ya kihistoria kwa wadau wa sekta ya tiba asilia kukutana, kubadilishana mawazo na kuweka mikakati ya pamoja itakayosaidia kuimarisha sekta hiyo nchini.

Amesema kuwa mkutano huo ni hatua muhimu katika kujenga mustakabali wa Tiba Asilia kwa kuzingatia misingi ya ubora, uwajibikaji, heshima na utambuzi wa kitaifa na kimataifa.

“Tiba Asilia haiwezi kutenganishwa na mazingira, kwani rasilimali zake zinatokana na bioanuwai ya nchi. Hivyo, ulinzi wa mazingira ni msingi wa uendelevu wa sekta hii,” alisema Simba.

Aliongeza kuwa mabadiliko ya tabianchi na uharibifu wa mazingira vinaathiri moja kwa moja upatikanaji wa dawa asilia, hivyo kuna umuhimu wa kuweka mikakati madhubuti ya uhifadhi na matumizi endelevu ya rasilimali hizo.

Aidha, shirika hilo limeeleza kuwa katika dunia ya sasa yenye changamoto za magonjwa ya kuambukiza na yasiyo ya kuambukiza, Tiba Asilia ina nafasi muhimu ya kuwa sehemu ya suluhisho endapo itaendelezwa kisayansi na kusimamiwa kwa weledi.

Katika mkutano huo, wadau wanatarajiwa kujadili pia namna ya kuunganisha maarifa ya jadi na sayansi ya kisasa, pamoja na kutumia teknolojia mpya ikiwemo Akili Unde (AI) katika utafiti na uhifadhi wa tiba asilia.

Shirika hilo pia limehimiza umuhimu wa ushirikishwaji mpana wa wadau wote, wakiwemo serikali, sekta binafsi, vyuo vikuu na mashirika ya kijamii, ili kujenga mfumo imara wa kitaasisi utakaoongeza uwajibikaji na ufanisi wa sekta hiyo.

Sambamba na hilo, limependekeza kuimarishwa kwa ujumuishaji wa Tiba Asilia katika mifumo rasmi ya afya, ikiwemo kuingizwa kwenye Bima ya Afya, upatikanaji wa dawa kupitia Bohari ya Dawa (TMSD), pamoja na kuongeza uwekezaji katika tafiti na ubunifu.

Aidha, shirika hilo limebainisha kuwa Tiba Asilia ina uwezo mkubwa wa kuchangia uchumi wa taifa kupitia ajira na mapato, hivyo kuna haja ya kuweka mazingira rafiki ya uwekezaji na upatikanaji wa mitaji kwa wadau wa sekta hiyo.

Kwa upande mwingine, wadau wamehimizwa kutumia mkutano huo kujenga umoja, kuondoa tofauti zisizo za msingi na kupambana na vitendo vinavyochafua taswira ya sekta, ikiwemo ulaghai na huduma zisizo na weledi.

Mkutano huo unatarajiwa kuwa jukwaa muhimu la kuweka dira mpya ya maendeleo ya Tiba Asilia nchini, huku wadau wakihimizwa kushiriki kikamilifu kwa manufaa ya taifa.

Afya kwa Wote Sasa Yatekelezwa: Serikali Yatenga Mabilioni Kuwahudumia Wasiojiweza

Na Mwandishi Wetu.

Katika hatua ya kuondoa mzigo wa gharama za matibabu kwa wananchi, Serikali imezindua utekelezaji wa Mpango wa Taifa wa Bima ya Afya kwa Wote, utakaowezesha familia ya watu sita kupata huduma za afya 372 kwa gharama ya Sh 150,000 kwa mwaka.

Kwa mujibu wa Mratibu wa Elimu kwa Umma wa Mpango wa Taifa wa Bima ya Afya kwa Wote, Said Makora, mpango huo ni sehemu ya mkakati wa Serikali kuhakikisha huduma za afya zinawafikia wananchi wote bila kujali uwezo wao wa kifedha.

Amesema kupitia mpango huo, huduma zitakazotolewa zinajumuisha uchunguzi wa maabara, radiolojia, dawa na vifaa tiba pamoja na upasuaji mdogo na mkubwa, kuanzia ngazi ya zahanati hadi hospitali za rufaa za taifa.

Makora alibainisha kuwa Serikali kupitia Wizara ya Fedha imeweka vyanzo maalum vya mapato vitakavyokusanya takribani Sh bilioni 201.9 katika mwaka wa fedha 2025/2026 ili kugharamia wananchi wasio na uwezo, huku zaidi ya Sh bilioni 48.2 zikiwa tayari zimekusanywa katika robo ya kwanza ambazo zitakazonufaisha kaya laki 276.

Aliongeza kuwa mpango huo pia unalenga kupunguza vifo vinavyoweza kuzuilika kwa kuimarisha huduma za afya ya mama na mtoto pamoja na kudhibiti magonjwa yanayoongoza kuathiri wananchi kama malaria, kifua kikuu na UKIMWI.

Kuhusu walengwa wa mpango huo, alisema tayari zaidi ya kaya 931,000 zimetambuliwa kupitia kanzidata ya TASAF, huku Serikali ikilenga kufikia zaidi ya kaya milioni 3.9 zitakazonufaika na mpango huo, gharama zao zikigharamiwa kikamilifu.

“Mpango huu unakwenda kubadili maisha ya wananchi kwa kuhakikisha wanapata huduma za afya kwa wakati bila hofu ya gharama,” alisema Makora.

Utekelezaji wa Bima ya Afya kwa Wote unatarajiwa kuongeza usawa katika upatikanaji wa huduma za afya, kupunguza umasikini unaosababishwa na gharama za matibabu na kuimarisha ustawi wa jamii kwa ujumla.

Siku ya Maji Duniani 2026: TRAMEPRO Yatoa Wito wa Matumizi Sahihi ya Maji Tanzania

Kila mwaka tarehe 22 Machi, dunia huungana kuadhimisha Siku ya Maji Duniani—siku muhimu inayotukumbusha thamani ya rasilimali maji katika maisha ya kila siku. Mwaka huu wa 2026, maadhimisho haya nchini Tanzania yanafanyika katika Mkoa wa Morogoro, yakileta pamoja wadau wa sekta ya maji, afya na mazingira.

Katika kuadhimisha siku hii, Shirika la Dawa Asilia na Ulinzi wa Mazingira (TRAMEPRO) limetoa salamu zake kwa wanachama, wataalamu wa tiba asili, viongozi na Watanzania wote, likisisitiza umuhimu wa maji safi na salama kwa maendeleo ya taifa.

Siku ya Maji Duniani ilianzishwa rasmi mwaka 1992 kufuatia mkutano wa kimataifa wa mazingira uliofanyika Rio de Janeiro, na kuanza kuadhimishwa mwaka 1993. Lengo lake kuu ni kuhamasisha matumizi endelevu ya maji, kuongeza uelewa wa changamoto zilizopo, na kuhimiza hatua za pamoja katika kulinda rasilimali hii muhimu.

Kwa mujibu wa takwimu za kimataifa, zaidi ya watu bilioni 2.2 duniani bado hawapati maji safi na salama. Barani Afrika, takribani asilimia 40 ya watu wanakosa huduma ya uhakika ya maji. Hata hapa Tanzania, licha ya juhudi kubwa za serikali na wadau, bado kuna changamoto—ikiwa ni pamoja na takribani asilimia 70 ya wakazi wa mijini na asilimia 60 wa vijijini kupata huduma ya maji safi.

Kauli mbiu ya mwaka huu isemayo “Uhifadhi wa Maji kwa Maendeleo Endelevu” inasisitiza wajibu wa kila mmoja katika kulinda na kutumia maji kwa busara. Maji si tu hitaji la msingi la binadamu bali pia ni nguzo ya afya, ustawi wa jamii na maendeleo ya uchumi.

Katika muktadha wa tiba asili, maji yana nafasi ya kipekee. Hutumika katika kuandaa dawa za miti shamba, kusafisha mwili, kuondoa sumu, na hata katika tiba mbalimbali kama mvuke na kuoga kwa tiba. Aidha, maji ni muhimu katika kulinda mifumo ya ikolojia kama misitu, wanyamapori na viumbe wa majini.

Kutokana na umuhimu huo, TRAMEPRO inawahimiza watoa huduma wa tiba asili kuhakikisha wanatumia maji safi na salama wakati wa kuandaa dawa, kudumisha usafi wa mazingira ya tiba, na kutoa elimu kwa jamii kuhusu matumizi sahihi ya maji. Pia wanahimizwa kushiriki katika uhifadhi wa vyanzo vya maji, ikiwemo upandaji miti.

Kwa wananchi wote, ujumbe ni wazi: linda vyanzo vya maji kwa kuepuka uchafuzi wa mito, visima na chemchemi; tumia maji kwa uangalifu; na shiriki kikamilifu katika shughuli za uhifadhi wa mazingira.

Kwa upande wa serikali na wadau, TRAMEPRO inasisitiza umuhimu wa kuendelea kuboresha miundombinu ya maji, kusimamia sheria za mazingira, na kuongeza juhudi za kulinda vyanzo vya maji.

Kwa hitimisho, maji ni uhai—na bila kuyahifadhi leo, kesho inaweza kuwa na changamoto kubwa zaidi. TRAMEPRO inaungana na Watanzania wote kuhakikisha kila mmoja anapata maji safi na salama, huku tukilinda rasilimali hii kwa manufaa ya kizazi cha sasa na kijacho.

Imetolewa na: Boniventura Mwalongo Katibu Mkuu

Shirika la Dawa Asilia na Ulinzi wa Mazingira (TRAMEPRO)

WAKALA WA VIPIMO WATAKA WATANZANIA KUTUNZA MAZINGIRA KWA KUPANDA MITI

 

Na WMA – Dodoma

Watumishi wa Wakala wa Vipimo (WMA), wameitikia wito wa Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania unaowataka watanzania kupitia makundi mbalimbali kupanda miti katika maeneo yao ili kuhifadhi mazingira.

Akiongoza zoezi la upandaji miti katika eneo ilipo Ofisi Kuu ya WMA Medeli jijini Dodoma, mapema leo Machi 20, 2026 Meneja Utawala na Rasilimali Watu, Charles Mavunde amewasisitiza watumishi wa Wakala hiyo nchi nzima kuzingatia maelekezo ya Serikali kwa kupanda miti na kuitunza ili kulinda mazingira.

Amesema kuwa, Mheshimiwa Rais Samia amekuwa akisisitiza mara kwa mara kuhusu upandaji miti katika maeneo mbalimbali na kwamba yeye mwenyewe ameonyesha mfano kwa kuwa kinara wa upandaji miti, hivyo WMA imeona ni vyema pia iitikie wito huo.

“Mtakumbuka kwamba, hata Mheshimiwa Dkt. Emmanuel Nchimbi, Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, akimwakilisha Mhe. Rais katika maadhimisho ya siku ya upandaji miti duniani na maadhimisho ya upandaji miti kitaifa, jana Machi 19, 2026 kule Lindi aliagiza kuwa makundi mbalimbali ya watanzania waendeleze utamaduni wa kupanda miti,” ameeleza Mavunde na kuhitimisha kuwa WMA imeyachukulia kwa uzito maelekezo ya viongozi hao na itayatekeleza kikamilifu.

Viongozi na watumishi mbalimbali wa WMA Makao Makuu wameshiriki zoezi hilo la upandaji miti akiwemo Mkurugenzi wa Huduma za Biashara Phanuel Mtuki, Meneja Sehemu ya Fedha, CPA Ibrahim Mbinga, Meneja Mkoa wa Dodoma Said Ibrahim, Meneja Mawasiliano Veronica Simba na Mkuu wa Kitengo cha Mipango, Nelson Ruturagara.

Wengine walioshiriki ni watumishi kutoka Idara mbalimbali wakiwemo maafisa, maafisa usafirishaji na wasaidizi wa ofisi.

WMA ni wakala ya serikali iliyo chini ya Wizara ya Viwanda na Biashara yenye jukumu kuu la kumlinda mlaji kupitia usimamizi wa matumizi sahihi ya vipimo katika sekta mbalimbali.

Mradi wa CERA Waimarisha Utafiti wa Mpunga, Watafiti Wapewa Mafunzo Maalum Tanzania

 Mtafiti Mkuu wa mradi Prof. Suzana Nchimbi Msolla akizungumza na watafiti hao kabla ya kuanza zoezi hilo.

Na Calvin Gwabara – Morogoro Tanzania.

Mradi wa Mpunga Himilivu kwa mabadiliko ya Tabianchi na Rafiki kwa Mazingira Barani Afrika (Climate-resilient and Eco-friendly Rice for Africa) (CERA) umechukua hatua muhimu katika kuboresha kilimo cha mpunga kwa kuendesha mafunzo maalum kwa wakusanyaji takwimu katika utafiti unaotarajia kufanyika kwenye Mikoa ya Morogoro, Shinyanga na Songwe nchini Tanzania.

Mafunzo hayo yamewaleta pamoja washiriki ambao watakuwa mstari wa mbele katika ukusanyaji wa taarifa kutoka kwa wakulima, hatua inayotarajiwa kusaidia kufanya maamuzi sahihi ya kisayansi kwenye utekelezaji wa mradi huo wa utafiti.

Akizungumza na watafiti hao wakati wa ufunguzi wa mafunzo hayo, Mtafiti Mkuu wa mradi Prof. Suzana Nchimbi Msolla alitumia nafasi hiyo kueleza kwa kina kuhusu mradi wa CERA, akieleza malengo, muda wake pamoja na matarajio yake hasa katika kuimarisha usalama wa chakula nchini.

Prof. Msolla ameeleza kuwa mradi huo unalenga kuzalisha mbegu za mpunga zinazostahimili ukame pamoja na kuhamasisha matumizi ya mbinu rafiki kwa mazingira ili kupunguza athari za mabadiliko ya tabianchi yanayoleta athari kubwa katika uzalishaji wa mazao hasa zao la mpunga nchini Tanzania.

Aidha, amesisitiza umuhimu wa wa watafiti hao kwenda kuzingatia usawa wa kijinsia kwa kueleza kuwa mradi unalenga kuwafikia zaidi wakulima wanawake katika maeneo yenye ukame ili kuhakikisha wanufaika wote wanashirikishwa.

Mtafiti huyo pia alizungumzia suala la kujenga uwezo kwa taasisi za ndani kwa kutoa mafunzo kwa watafiti na kuboresha miundombinu ya utafiti wa kilimo.

“Ubora wa takwimu mtakazokusanya ndio utakaoamua mafanikio ya mradi huu na utekelezaji wake hivyo nisihi kutumia utaalamu mlionao na huu mtakaopewa kwenye mafunzo haya kuhakikisha mnapata taarifa sahihi kutoka kwa wakulima,” alisisitiza Prof. Msolla.

Kwa upande wake Mtafiti Mkuu Msaidizi wa mradi huo Dkt. Emanuel Malisa, ambaye aliwasilisha mada kuhusu wajibu, maadili na mwenendo wa wakusanyaji takwimu katika kazi za utafiti amesema wakusanyaji takwimu wanapaswa kuwa waaminifu, wasiwe na upendeleo, walinde siri za washiriki, na wahakikishe wanapata ridhaa ya washiriki kabla ya kuanza mahojiano.

Dkt. Malisa aliongeza kuwa wakusanyaji takwimu hao wanawakilisha mradi mbele ya jamii, hivyo wanapaswa kuzingatia heshima na weledi wa hali ya juu katika kazi zao kwenye kila eneo mabalo watapita kwakuwa tamaduni na mila za maeneo zinatofautiana hivyo wahakikishe wanazingatia mambo hayo ili waweze kupata ushirikiano kwa wakulima na jamii watakayoikuta.

Mafunzo hayo pia yalijumuisha mbinu za kufanya mahojiano, matumizi ya teknolojia ya ukusanyaji takwimu kama KoboToolbox, pamoja na namna ya kukabiliana na changamoto za washiriki kutokutoa taarifa.

Washiriki walipata fursa ya kufanya mazoezi kwa vitendo kupitia uigaji wa hali halisi ya kazi (simulation), hatua iliyowawezesha kujiandaa vizuri kabla ya kwenda kukusanya takwimu halisi kwa wakulima.

Matokeo ya Utafiti ya mradi wa CERA yanatarajiwa kutoa mchango mkubwa katika kuongeza uzalishaji wa mpunga, kuimarisha ustahimilivu wa kilimo dhidi ya mabadiliko ya tabianchi, na kuboresha usalama wa chakula nchini Tanzania na barani Afrika kwa ujumla.

BILIONI 35 KUINUA UPATIKANAJI WA MAJI MKINGA, MRADI WAFIKIA 65%

Zaidi ya wakazi 57,000 wilayani Mkinga mkoa wa Tanga wanatarajiwa kunufaika na mradi mkubwa wa maji wa Mkinga-Horohoro uliofikia asilimia 65 ya utekelezaji wake huku kijiji kimoja cha Mtimbwani kikiwa tayari kinapata huduma hiyo.

Mradi huo unatekelezwa na mkandarasi mzawa STC kwa gharama ya shilingi bilioni 35 ambapo utakapokamilika utaongeza huduma ya majisafi wilayani Mkinga kufikia asilimia 88.

Hayo yamebainishwa na Meneja wa RUWASA mkoa wa Tanga Mha. Upendo Lugongo wakati akitoa taarifa ya mradi kwa Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Maji na Mazingira iliyofanya ziara ya kukagua maendeleo ya mradi huo Machi 17, 2026 ambapo alisema jumla ya vijiji 37 vinatarajiwa kunufaika baada ya mradi kukamilika.

Alisema katika awamu ya kwanza jumla ya vijiji 27 vitanufaika na tayari wakazi wa kijiji kimoja cha Mtimbwani wameshaanza kufurahia huduma ya maji ikiwemo shule na zahanati za kijiji hicho ambazo nazo zimeunganishiwa majisafi ya bomba.

VIJANA WANAGENZI KIGAMBONI WAANZA KUNG’ARA KATIKA MAKAMPUNI MAKUBWA NCHINI

 

Na. OWM- KAM, Dar es Salaam

Programu ya Taifa ya Kukuza Ujuzi nchini imeanza kuonyesha matokeo ya dhahiri kwa vitendo baada ya idadi kubwa ya vijana waliopata mafunzo katika Chuo cha Maendeleo ya Wananchi (FDC) Kigamboni kufanikiwa kupata ajira katika makampuni makubwa na taasisi za kimkakati hapa nchini.

 Mafanikio hayo yamethibitika kufuatia ufuatiliaji uliofanyika kwa wahitimu wa mwaka 2025, ambao walipata fursa ya kujifunza kwa vitendo katika maeneo mbalimbali ya uzalishaji na huduma.

Hayo yameelezwa na Waziri wa Nchi, Ofisi ya Waziri Mkuu (Kazi, Ajira na Mahusiano), Mheshimiwa Deus Sangu, wakati akitoa taarifa ya utekelezaji wa programu ya taifa ya kukuza ujuzi katika chuo cha maendeleo ya wananchi Kigamboni Dar es salaam kwa kamati ya Kudumu ya Bunge ya Ustawi na Maendeleo ya Jamii iliyo chini ya Mwenuekiti  Hawa Mchafu.

Katika taarifa yake hiyo Waziri Sangu alisema vijana hao sasa wameajiriwa katika makampuni yenye hadhi ya juu yakiwemo Saturn Corporation, World Oil, Songolo Marine Transport, na Rose Designs. Aidha, wengine wamepata nafasi katika taasisi za huduma za jamii kama DAWASA, TANESCO, na kampuni za ujenzi na usafirishaji kama SBL Infrastructure na GTS Logistics.

Alisema kuajiriwa kwa vijana hao waliofika katika kampuni hizo kwa mazoezi inathibitisha kuwa ujuzi wanaoupata unakidhi mahitaji ya soko la ajira.

Aidha alisema katika kuelekea mwaka wa fedha 2025/26, Serikali imejipanga kuongeza nguvu katika programu hii ambapo tayari jumla ya Shilingi milioni 60 zimetengwa kwa ajili ya kugharamia mafunzo katika Chuo cha Kigamboni. Katika kiasi hicho, tayari Shilingi milioni 30 zimeshatolewa kwa ajili ya awamu ya kwanza na ya pili ya malipo, ikiwa ni sehemu ya utekelezaji wa mafunzo kwa vijana 120 waliochaguliwa kwa mwaka huu. Vijana hawa wanajumuisha wavulana 73 na wasichana 47, huku kundi la watu wenye ulemavu likipewa kipaumbele kwa kuwajumuisha vijana watano katika fani mbalimbali.

Mafunzo yanayotolewa yanagusa nyanja muhimu za kiufundi ambazo zina uhitaji mkubwa wa mafundi stadi, ikiwemo fani ya umeme wa majumbani na viwandani, ufundi wa magari, uchomeleaji na uungaji vyuma, pamoja na ufundi bomba na ushonaji. Takwimu zinaonyesha kuwa fani ya umeme wa majumbani inaongoza kwa kuwa na wanafunzi 30, ikifuatiwa na ufundi wa magari wenye vijana 30, huku fani nyingine zikigawanywa kulingana na mahitaji na uwezo wa chuo.

Utekelezaji wa programu hii unalenga si tu kutoa ajira za mkataba, bali pia kuwajengea vijana uwezo wa kujiajiri wenyewe. Hadi sasa, baadhi ya wahitimu wameonyesha mfano wa kuigwa kwa kuanzisha shughuli zao binafsi, hatua inayosaidia kupunguza changamoto ya ukosefu wa ajira kwa vijana na kuchochea ukuaji wa uchumi kuanzia ngazi ya jamii. Serikali imesisitiza kuendelea kuwasimamia vijana hawa ili kuhakikisha wanatumia fursa hiyo adhimu kuleta mageuzi ya kiuchumi nchini.

Wakati huo huo Mkurugenzi wa chuo hicho cha Kigamboni Mhandisi Ramadhani Simba amesema tangu kuanza utekelezaji wa Programu ya Uanagenzi (Apprenticeship) chuoni hapo kumekuwa na mafanikio makubwa.

Alisema Chuo kimefanikiwa kuwa kitovu cha mafunzo ya vitendo ambapo vijana huchukua miezi sita kupata ujuzi, wakitumia asilimia 80 ya muda wao viwandani. Katika awamu ya saba (2025), vijana 155 walihitimu, na kwa mwaka huu wa 2026, wanagenzi 120 (akiwemo vijana 5 wenye ulemavu) wanaendelea na mafunzo katika fani za umeme, ufundi magari, uchomeleaji, ufundi bomba, na ushonaji.

Aidha Mhandisi Simba amesema kwamba Chuo hicho kinatekeleza programu ya "Elimu Haina Mwisho" (EHM), inayowasaidia mabinti waliokatisha masomo (ikiwemo sababu ya ujauzito) kurejea kwenye mfumo wa elimu na teknolojia. Pia, kuna programu ya "Mpira Fursa" inayolenga kuibua vipaji vya michezo na ufundi kwa vijana kuanzia ngazi ya shule za msingi.

Chuo hicho kwa sasa kimekamilisha ujenzi wa hosteli yenye uwezo wa kuhudumia wanafunzi 320, jambo lililosaidia kuongeza udahili wa vijana kutoka maeneo mbalimbali. Pia, chuo kimeimarisha mashirikiano na taasisi kama BRELA na TRA ili kuwafunza vijana masuala ya biashara na kisheria.

Kamati hiyo ya bunge pamoja na kutoa mapendekezo kadhaa ya uboreshaji wa mafunzo hasa utoaji wa mitaji baada ya mafunzo, wamepongeza hatua iliyochukuliwa na serikali katika kuhakikisha taifa linakuwa na nguvu kazi yenye stadi zinazoshindana sokoni.

Aidha wameitaka serikali kutanua wigo wa udahili  ambao kwa sasa hata nusu ya uwezo wa vyuo nchini haujafikiwa. Vyuo vya ufundi nchini vina uwezo wa kupokea wananchi elfu 16 lakini waliopata nafasi kwa sasa ni zaidi ya 5000.

JAB: Uhuru wa Vyombo vya Habari Upo, Lakini Lazima Uendane na Maadili

Na Mwandishi Wetu.

Bodi ya Ithibati ya Waandishi wa Habari (JAB) imesisitiza kuwa uhuru wa vyombo vya habari nchini upo, unalindwa kisheria na unatambuliwa katika Katiba pamoja na Sheria ya Huduma za Habari, Sura ya 229, huku ikitoa wito kwa wanahabari kuzingatia maadili na uwajibikaji katika utekelezaji wa majukumu yao.

Kauli hiyo ya JAB imetolewa na Kaimu Mkurugenzi Mkuu wa Bodi hiyo, Wakili Patrick Kipangula, alipokuwa akizungumza katika kipindi cha moja kwa moja cha Hatua za Ushindi kinachorushwa na Kituo cha Televisheni cha Hope Channel Tanzania, leo Machi 17, 2026 jijini Dar es Salaam.

Ameeleza kuwa kifungu cha 7 cha Sheria ya Huduma za Habari kinaweka bayana haki na uhuru wa vyombo vya habari, ikiwa ni pamoja na haki ya mwandishi wa habari kutafuta, kuchakata na kusambaza taarifa, huku wananchi wakiwa na haki ya kupata taarifa sahihi kuhusu maendeleo yanayowazunguka.

“Uhuru wa vyombo vya habari upo na unalindwa kisheria. Mwandishi ana haki ya kutafuta na kusambaza taarifa, na mwananchi ana haki ya kupata taarifa. Huu ndio msingi wa uwazi na uwajibikaji katika jamii,” amesema Wakili Kipangula.

Hata hivyo, amesisitiza kuwa uhuru huo unaambatana na wajibu wa kuzingatia maadili ya taaluma, akibainisha kuwa dhana ya uwajibikaji haipaswi kuchanganywa na kile kinachoitwa ukandamizaji wa vyombo vya habari.

Amebainisha kuwa baadhi ya malalamiko ya ukandamizaji yanatokana na kutokuzingatia misingi ya kitaaluma, hususan pale ambapo taarifa zinapotolewa bila uthibitisho, uwiano au kwa lugha isiyozingatia maadili.

“Ni muhimu kutofautisha kati ya uwajibikaji na ukandamizaji. Usipozingatia maadili ya taaluma, usiseme unakandamizwa. Uwajibikaji ni sehemu ya taaluma, na haupaswi kutafsiriwa kama kubanwa kwa uhuru wa habari,” amesisitiza Kipangula.

Katika hatua nyingine, Wakili Kipangula ameeleza kuwa Serikali imeendelea kuboresha mazingira ya sekta ya habari kupitia mageuzi ya kisheria na kisera, ikiwemo kufutwa kwa Sheria ya Magazeti iliyokuwa ikitajwa kuwa kandamizi na kuanzishwa kwa Sheria ya Huduma za Habari inayolenga kuimarisha uhuru, uwajibikaji na weledi katika tasnia hiyo.

Amesema maboresho hayo yameleta mwelekeo mpya unaowezesha vyombo vya habari na wanahabari kufanya kazi zao kwa uhuru zaidi, huku wakizingatia viwango vinavyokubalika kitaaluma na kisheria.

Aidha, ametoa wito kwa wanahabari kuendelea kuilinda taaluma yao kwa kuzingatia ukweli, usahihi na uwiano katika utoaji wa taarifa, sambamba na kuheshimu haki za wananchi za kupata taarifa sahihi na kwa wakati kwa mujibu wa Sheria ya Kupata Taarifa.

Amesisitiza umuhimu kwa waajiri kote nchini kuhakikisha wanapata wataalamu wenye sifa stahiki kuingia katika menejimenti zao, sanjari na kuwatumia waandishi wenye ithibati, katika kazi zote za kihabari ili kulinda na kuipa thamani taaluma ya uandishi wa habari.

MAHAKAMA YATUPILIA MBALI SHAURI LA KUPINGA TUME YA UCHUNGUZI WA MATUKIO YA UVUNJIFU WA AMANI

Dar es Salaam. Mahakama Kuu Masjala Ndogo ya Dar es Salaam imetupilia mbali shauri la mapitio lililofunguliwa kupinga uundwaji wa Tume ya Uchunguzi wa Matukio ya Uvunjifu wa Amani yaliyotokea wakati na baada ya Uchaguzi Mkuu wa tarehe 29 Oktoba 2025.

Shauri hilo la Mapitio Namba 32537 la mwaka 2025 lilifunguliwa na Rosemary Mwakitwange pamoja na wenzake watatu dhidi ya Ofisi ya Mwanasheria Mkuu wa Serikali na wajumbe wa Tume hiyo ya Uchunguzi.

Katika maombi yao, walalamikaji waliiomba Mahakama Kuu ya Tanzania itoe amri ya kufuta uamuzi wa Samia Suluhu Hassan wa kuunda na kuteua wajumbe wa Tume hiyo tarehe 18 Novemba 2025, wakidai kuwa Rais alivuka mipaka ya mamlaka yake ya kisheria wakati wa kuunda chombo hicho.

Hata hivyo, baada ya kusikiliza hoja za pande zote, Mahakama Kuu tarehe 13 Machi 2026 ilitupilia mbali shauri hilo, ikieleza kuwa Rais alitumia mamlaka yake kwa mujibu wa sheria wakati wa kuunda Tume hiyo.

Katika uamuzi wake, Mahakama ilieleza kuwa kwa mujibu wa Sheria ya Tume za Uchunguzi, kifungu cha 3 kinampa Rais mamlaka ya kuunda Tume ya Uchunguzi na kuteua wajumbe wake.

Mahakama ilibainisha pia kuwa hakuna ushahidi uliowasilishwa unaoonesha kuwa Rais alivunja sheria au kwenda kinyume na matakwa ya sheria hiyo wakati wa kuunda Tume hiyo.

Aidha, Mahakama haikuona dalili ya upendeleo katika uteuzi wa wajumbe wa Tume, ikisisitiza kuwa sheria inampa Rais mamlaka ya kufanya uteuzi huo bila kuwekewa masharti ya ziada.

Kutokana na hoja hizo, Mahakama ilihitimisha kuwa maombi ya walalamikaji hayakuwa na msingi wa kisheria, hivyo ikaamua kuyatupilia mbali.

Shauri hilo liliendeshwa na jopo la mawakili wa Serikali kutoka Ofisi ya Wakili Mkuu wa Serikali, waliowakilisha Serikali katika shauri hilo.

Uamuzi huo unathibitisha uhalali wa kisheria wa uamuzi wa Rais wa kuunda Tume ya Uchunguzi wa matukio ya uvunjifu wa amani yaliyoripotiwa kutokea wakati na baada ya Uchaguzi Mkuu wa 2025 nchini.

WANANCHI MBULU WAPATA MAJI YA BOMBA

Wananchi na wakazi wa Hydom wilayani Mbulu mkoa wa Manyara wamemshukuru Rais wa Jamhuri wa Muungano wa Tanzania Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan kufuatia Wizara ya Maji kupitia RUWASA kutekeleza mradi mkubwa wa Majisafi ya bomba wenye thamani ya zaidi ya shilingi bilioni 41 na tayari vijiji vinne vimeshaanza kunufaika na mradi huo.

Wametoa pongezi hizo wakati wa ziara ya kamati ya kudumu ya Bunge ya Maji na Mazingira alipotembelea na kukagua mradi huo ikiongozwa na Mwemyekiti wake Mhe. Jackson Kiswaga (Mb) katika eneo la Hydom lilipo tangi kubwa la ujazo wa lita 2,000,000 la mradi huo.

Mkurugenzi Mkuu wa RUWASA Mha. Wolta Kirita aliieleza Kamati hiyo kuwa tayari wananchi zaidi 800 wameshasajiliwa na kupatiwa kadi za malipo kabla ya matumizi kwani mradi huo unaenda sambamba na ufungaji wa dira za maji za malipo ya kabla, ambapo mwananchi anaweza kuchota maji kwenye kituo muda wowote anapokuwa anahitaji huduma hiyo.

Mkurugenzi Mkuu Kirita alisema mradi huo unatarajiwa kukamilika Novemba 2027.

Kwa mujibu wa Meneja wa RUWASA mkoa wa Manyara Mha. James Kionaumela alisema mradi huo umeshaanza kutoa huduma katika vijiji vinne na ukikamilika utahudumia zaidi ya wakazi 100,000 wa eneo hilo.

Naye Mkuu wa wilaya ya Mbulu Mhe. Michael Semindu akizungumza kwa niaba ya Mkuu wa Mkoa wa Manyara Mhe. Queen Sendiga alisema kwa sasa wananchi wa wilaya hiyo wanapata maji kwa saa 12 kwa siku huku akiipongeza RUWASA kwa kazi nzuri katika kutekeleza mradi huo.

RAMADHAN CHARITY PROGRAM 2026 YATOA SADAKA YA IFTAR GEREZA LA SINGIDA (M)

 

Ofisi ya BAKWATA Mkoa wa Singida, kupitia Sheikh wa Mkoa huo Issa Bin Nassoro, imezipongeza taasisi za Ramadhan Charity Programme2026, inayoongozwa na Ndugu Ahmed Misanga pamoja na Taasisi ya JAI Tanzania kwa kutoa sadaka katika Gereza la Manispaa ya Singida, misikiti pamoja na vituo vya watoto yatima.

Sheikh Issa amesema hayo leo wakati wa ziara yake ya kutembelea wafungwa katika Gereza la Manispaa ya Singida, ambapo pia walitoa sadaka ya Iftar kwa wafungwa ili waweze kupata futari pamoja na daku katika kipindi hiki cha mwezi mtukufu wa Ramadhani. Sadaka hizo zimetolewa na taasisi za Ramadhan Charity Programme 2026 pamoja na JAI Tanzania.

Katika hotuba yake, Sheikh Issa aliwaomba watu mbalimbali katika jamii kuwajali watu wenye mahitaji na masikini, akisisitiza kuwa kufanya hivyo ni jambo linalompendeza Mungu. Aliongeza kuwa hata mitume waliwahudumia na kuwasaidia watu masikini na wenye uhitaji.

Aidha, Sheikh wa Mkoa alitoa salamu kutoka kwa Mufti na Sheikh Mkuu wa Tanzania, Dkt. Abubakar Zubeir bin Ally, akisisitiza umuhimu wa kuendelea kuwajali watu wenye mahitaji maalum, wakiwemo wafungwa na makundi mengine yenye uhitaji katika jamii.

Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Ramadhan Charity Programme 2026, Ndugu Ahmed Misanga, amesema kuwa utoaji wa sadaka ya Iftar kwa watu wenye mahitaji ni utaratibu wao wa kila mwaka, hususan katika magereza na makundi mengine ya jamii. Amesema kuwa wamekuwa wakifanya shughuli hiyo kwa zaidi ya miaka mitano sasa.

Misanga alisisitiza kuwa watu waliopo magerezani wanahitaji huruma na faraja kutoka kwa jamii ili kuwapa moyo na kuwasaidia kumkaribia Mungu, ili wanaporudi uraiani wawe watu wema wenye hofu ya Mungu na mchango chanya kwa jamii.

Katika msaada huo, Ramadhan Charity Programme 2026 kwa kushirikiana na JAI Tanzania walitoa sadaka ya Iftar iliyojumuisha boksi la tende, sukari, tambi, mchele, ngano, juisi pamoja na taulo za kike kwa ajili ya wafungwa wanawake katika gereza hilo.

Naye Kaimu Mkuu wa Gereza la Wilaya ya Singida, Ndugu Amini Mjenza, amesema amefurahishwa na taasisi ya Ramadhan Charity chini ya uongozi wa Ahmed Misanga kwa kuwapatia sadaka ya Iftar, akieleza kuwa msaada huo utawasaidia sana wafungwa waliopo gerezani.

“Tutaitumia sadaka hii ya Iftar kama mlivyokusudia, na tunamuomba Mungu awalipie pale mlipotoa kwa ajili ya wafungwa wote, wanawake na wanaume,” amesema.

Katika tukio hilo, washiriki pia walipata nafasi ya kuliombea Taifa pamoja na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

Taasisi ya Ramadhan Charity Programme 2026 imewataka Watanzania kutumia mwezi huu mtukufu wa Ramadhani kuwa wamoja, kusaidiana na kufanya kazi kwa pamoja katika kuwasaidia wenye mahitaji katika jamii.