Mabunge yatakiwa kuongeza Bajeti Kupunguza vifo vya Mama na Mtoto

Na Ripota wa TBN, Arusha.

Mabunge duniani yametakiwa kuimarisha usimamizi wa bajeti na utekelezaji wa sera za afya ili kupunguza vifo vya wajawazito na watoto wachanga, pamoja na kuongeza upatikanaji wa huduma za afya ya uzazi na chanjo kwa watoto.

Wito huo umetolewa wakati wa mdahalo kuhusu afya ya mama na mtoto ulioandaliwa na Serikali ya Tanzania kwa wajumbe wa Mkutano wa 153 wa Umoja wa Mabunge Duniani (IPU), unaoendelea katika Kituo cha Mikutano cha Kimataifa cha Arusha (AICC).

Akifungua mdahalo huo Oktoba 8, 2026, Spika wa Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mussa Azzan Zungu, amesema mabunge yana wajibu wa kutunga sheria, kutenga fedha za kutosha na kusimamia matumizi yake ili kuhakikisha rasilimali zinafika kwenye huduma za afya na jamii zinazozihitaji.

Zungu amesema afya na ustawi wa wanawake, watoto na vijana ni msingi wa maendeleo ya taifa, akisisitiza umuhimu wa kuimarisha upatikanaji wa huduma za mama na mtoto mchanga, afya ya uzazi, lishe na huduma za vijana. Ameongeza kuwa hatua za kisiasa zinapaswa kuleta matokeo ya kudumu kwa kuondoa vikwazo vinavyozuia wananchi kupata huduma hizo.

Amesema Bunge lina jukumu la kuendeleza sheria, kuhakikisha fedha za kutosha zinatengwa na kusimamia utekelezaji kuhakikisha rasilimali zinafika kwenye huduma za mstari wa mbele na kwa jamii.

“Kipaumbele chetu kiwe kwenye upatikanaji sawa wa huduma, ikiwemo huduma za mama na mtoto mchanga, afya ya uzazi, lishe, na afya na ustawi wa vijana.

Kwa upande wake, Mshauri wa Rais anayeshughulikia masuala ya afya, ustawi wa jamii, wanawake na watoto, Ummy Mwalimu, aliyemwakilisha Rais Samia Suluhu Hassan, amesema vifo vya kina mama katika nchi wanachama wa Umoja wa Afrika vilipungua kwa asilimia 42 kati ya mwaka 2000 na 2023. Hata hivyo, amesema bara hilo bado linachangia takribani asilimia 70 ya vifo vya kina mama duniani na haliko kwenye kasi ya kufikia lengo la vifo 70 kwa kila vizazi hai 100,000 ifikapo mwaka 2030.

Mwenyekiti wa Kundi la Kijiografia la Afrika la IPU, Ali Kolotou Tchaïmi, na Spika wa Bunge la Afrika Kusini, Angela Thokozile Didiza, wameeleza umuhimu wa uongozi wa kisiasa na usimamizi wa serikali kuhakikisha ahadi za afya zinawafikia wananchi, hususan wanawake, watoto na makundi yaliyo katika mazingira hatarishi..

IPU YAISIFU TANZANIA KUONGEZA UWAKILISHI WANAWAKE BUNGENI

Na Ripota wa TBN, Arusha.

Katibu Mkuu wa Umoja wa Mabunge Duniani (IPU), Mhe. Anda Filip, ameipongeza Tanzania kwa hatua iliyopiga katika kuongeza idadi ya ushiriki wa wanawake katika siasa na uongozi, na kueleza kuwa uzoefu wa Tanzania unaweza kuwa somo kwa mataifa mengine katika kujenga mifumo jumuishi ya kufanya maamuzi.

Akizungumza katika mahojiano maalumu yaliyofanyika Oktoba 7, 2026 wakati wa Mkutano wa 153 wa IPU unaofanyika Arusha, Filip amesema anavutiwa na namna Tanzania ilivyoongeza idadi uwakilishi wa wanawake katika Bunge la Jamhurin ya Muungano wa Tanzania, ambao kwa sasa umefikia zaidi ya asilimia 39.

Katika mkutano huo, Mhe. Filip amesisitiza kuhusu umuhimu wa kuhakikisha wanawake wanapata nafasi ya kushiriki kikamilifu katika michakato ya kisiasa na maamuzi ya kitaifa.

Filip amesema kupitia Dira ya Maendeleo 2050, Tanzani ina fursa ya kuimarisha ushiriki wa wanawake na vijana katika kujenga na kutekeleza ajenda za maendeleo ya muda mrefu, ili kuhakikisha vipaumbele vya taifa vinaendelea kutekelezwa na vizazi vijavyo bila kutegemea mabadiliko ya awamu za uongozi.

Katika mkutano wa IPU unaendelea jijini Arusha, Tanzania inawakilishwa na Wabunge nane ambapo kati ya hao, Wabunge wanne ni wananwake ikiwa ni sawa na asilimia 62.5 ya uwakilishi wa wanawake wanaoiwakilisha Tanzania katika Umoja wa Mabunge Duniani (IPU).

Wabunge hao wanawake ni Mheshimiwa Dkt. Pindi Chana, Mheshimiwa Dkt. Zeyana Hamid, Mheshimiwa Kiza Myeye, Mheshimiwa Mhandisi Fatma Rembo na Mhehimiwa Asha Feruzi.

Wabunge wengine waliopo IPU ambao ni wanaume ni Mheshimiwa. Dkt. Damas Ndumbaro, Mheshimiwa Elibariki Kingu na Mheshimiwa Rashid Shangazi, ambao idadi yao ni sawa na asilimia 37.2 ya uwakilishi wa wabunge wa Tanzania.

Mkutano wa 153 wa Umoja wa Mabunge Duniani ulianza tarehe 5 Oktoba, 2026 katika Kituo cha Kimataifa cha Mikutano Arusha (AICC) na unatarajia kuhitimishwa Ijumaa Oktoba 9, 2026. Mkutano huu umeshirikisha wajumbe zaidi ya 2000 kutoka mataifa mbalimbali.

KATIBU: BUNGE LA TANZANIA LIPO TAYARI KUSHIRIKIANA NA MABUNGE MENGINE

 

Katibu wa Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Ndugu Baraka Leonard, amesema Bunge la Tanzani lipo tayari kujifunza na kushirikishana uzoefu kutoka mabunge mengine Duniani.

Katibu wa Bunge ameeleza hayo Oktoba 7, 2026 wakati akitoa hotuba katika Mkutano wa Makatibu wa Bunge wa Umoja wa Mabunge Duniani (IPU). Makatibu hao wanashiriki Mkutano wa 153 wa IPU unaoendelea jijini Arusha katika Ukumbi wa Mikutano wa Kimataifa Arusha (AICC).

“Tunatambua kuwa hakuna Bunge linalojua kila kitu, mbinu yetu ni kujifunza kutoka kwa wengine na kushirikishana uzoefu,” amesema.

Akizungumia mifumo mbalimbali ya kibunge, amesema hakuna mfumo mmoja ulio bora zaidi ya mwingine na kwamba tofauti ya mifumo hiyo ya kibunge ndiyo inayofanya Umoja huo wa Makatibu wa Bunge kuwa muhimu.

“Tunapotazama mifumo tofauti ya kibunge iliyopo hapa, tunakumbushwa kuwa hakuna mfumo mmoja ulio bora zaidi. Wengine mna mfumo wa mabunge mawili, wengine kama Tanzania tuna Bunge moja.Tofauti hii ndiyo inayofanya umoja huu kuwa muhimu sana.

“Tunakutana si kupanga ni mfumo gani bora zaidi, bali kuelewa ni nini kinachofanya kazi, kwa nini kinafanya kazi na ni mafunzo gani tunaweza kuyachukua,” amesema katibu wa Bunge.

Amesema Umoja wa Makatibu wa Bunge unatoa fursa ya kipekee ya kujifunza kutoka kwa kila Bunge kuhusu taratibu za kibunge, jinsi taasisi za kibunge zinavyohifadhi mwendelezo, kusaidia Wabunge, kukabiliana na mabadiliko na kubaki na ufanisi katika mazingira yanayobadilika kwa kasi.

Akizungumzia kuhusu mabadiliko kwenye Mabunge amesema, Bunge la Tanzania linafanyia kazi mazingira ya mabadiliko ya haraka ikiwemo mabadiliko katika ya matarajio ya wananchi, mabadiliko ya kiteknolojia na kuogeza uwazi.

“Bunge la Tanzania limeingia katika mfumo wa kidijitali kupitia mfumo wa Bunge Mtandao (e-Parliament), ambao unawawezesha Wabunge kupata nyaraka kwa njia ya mtandao na kufanya kazi bila karatasi.

“Pia tumeongeza upatikanaji wa shughuli za Bunge kwa umma. Vikao vya Bunge hurushwa kupitia Televisheni ya Bunge na mitandao ya kijamii. Bunge letu lipo wazi kwa wananchi wanaotaka kufuatilia shughuli moja kwa moja, hasa wanafunzi,” amesema.

Katibu wa Bunge aliwakaribisha wageni wote Arusha ambao ni washirika katika usimamizi wa shughuli za kibunge.

“Mimi na timu yangu tumeandaa kila kitu kuhakikisha mkutano huu unatoa mazingira muafaka ya kubadilishana uzoefu, kujifunza na kushirikiana kitaalamu.

“Arusha kwa muda mrefu imehusishwa na diplomasia, majadiliano, ushirikiano wa kikanda na ushiriki wa kimataifa, Mkutano huu pia unakuja katika wakati muhimu sana katika historia ya taasisi za kibunge nchini Tanzania,” amesema.

SAME YATAKIWA KUONGEZA TAHADHARI KUKABILIANA NA MAJANGA YA EL NINO

Na Mwandishi Wetu- Same

 Katibu Tawala Wilaya ya Same Bi. Mamndolwa Gembe amewataka Kamati ya Usimamizi wa Maafa Wilaya ya Same kuendelea kutoa elimu ya tahadhari kwa wananchi wa maeneo yote ya wilaya hiyo hususani wakulima na wafugaji.

Bi. Gembe amesisitiza hayo kwa niaba ya Mkuu wa Wilaya hiyo, leo Octoba 06, 2026, wakati akifungua kikao kazi cha Kamati za usimamizi wa maafa za wilaya na timu ya wataalamu kutoka Ofisi ya Waziri Mkuu (Sera, Bunge, Uratibu na Wenye Ulemavu), Mamlaka ya Hali ya Hewa Tanzania (TMA) na Shirika la Chakula Duniani (WFP) sambamba na kuimarisha utoaji wa matumizi ya taarifa za tahadhari za awali katika kujiandaa na kukabiliana na madhara ya El nino.

“Wilaya ya Same ni miongoni mwa maeneo yanayokabiliwa na mabadiliko makubwa ya tabianchi, kijiografia wilaya yetu ina maeneo ya milima na tambarare, hivyo inatufanya tuwe katika hatari ya kukabiliwa na changamoto za pande mbili, kutokana na hilo mipango na mapendekezo yatakayotolewa katika kikao kazi hiki yasibaki kwenye nyaraka tu, bali yakatimizwe na kuingizwa kwenye mipango kazi ya halmashauri, mamlaka za kata na vijiji” amesisitiza Bi. Gembe.

 

Aidha, Bi. Gembe ameishukuru Ofisi ya Waziri Mkuu (Sera, Bunge, Uratibu na Wenye Ulemavu), Mamlaka ya Hali ya Hewa Tanzania (TMA) na Shirika la Chakula Duniani (WFP) kwa ushirikiano lakini pia amesema kuwa Serikali ya Wilaya ya Same ipo tayari kufanya kazi bega kwa bega ili kuhakikisha malengo ya programu hiyo yanatimia.

“Tunawashukuru sana kwa kuchagua Wilaya ya Same kuwa sehemu yay a ziara na kikao kazi hiki cha kimkakati, ujio wenu ni Ushahidi tosh awa dhamira ya Serikali ya Awamu ya Sita katika kulinda Maisha na mali za wananchi dhidi ya athari za majanga Ameongeza Katibu Tawala huyo.

Nae, Mwakilishi kutoka Shirika la Chakula Duniani (WFP) Bi. Sandra Hakim amebainisha kuwa, lengo la programu hiyo ni kuifanya taarifa ya Mamlaka ya Hali ya Hewa inashuka chini ili jamii ikiwemo wazee, wamama, walemavu na watoto waweze kupata taarifa kwa wakati kwani upatikanaji wa taarifa za hali ya hewa mapema zitakuwa na thamani pale utakapochukua hatua kabla ya majanga kutokea.

Katika kikao hicho mada mbalimbali kuhusu Utabiri wa Msimu, El nino na madhara tarajiwa, Dhana ya Maafa ikiwemo mzingo wa maafa, Mpango wa Dharurawa Kukabiliana na Maafa na majukumu ya kamati na utekelezaji wa mpango pamoja na Usambazaji wa Huduma za Hali ya Hewa ziliwasilishwa kwa Kamati ya Usimamizi wa Maafa.

PSSSF: Waajiri Waombwa Kuwa Mabalozi Wazuri wa Mfuko

 Mkurugenzi wa Rasilimaliwatu na Utawala Mfuko wa Hifadhi ya Jamii kwa Watumishi wa Umma (PSSSF), Bw. Paul Kijazi (Kulia), Akiwasalimia Wanachama wa Mfuko huo wakati wa uzinduzi wa Wiki ya Huduma kwa wateja Ofisi za Makao Makuu ya PSSSF Dodoma, Oktoba 5, 2026

Mkurugenzi wa Rasilimaliwatu na Utawala Mfuko wa Hifadhi ya Jamii kwa Watumishi wa Umma (PSSSF), Bw. Paul Kijazi (Kulia), akimkabidhi cheti cha pongezi Afisa wa PSSSF, Bw. Dolphin Kaizer (katikati), kwa kutambua mchango wake katika kuhakikisha wanachama wanapata huduma bora. Anayeshuhudia ni Mkurugenzi wa Uendeshaji Mfuko wa PSSSF, Bw. Hajji Khamis (kushoto). Cheti hicho amekabidhiwa leo Oktoba 5, 2026 wakati wa uzinduzi wa Wiki ya Huduma kwa Wateja Ofisi za Makao Makuu ya PSSSF Dodoma.

Picha ya Pamoja ya Watumishi wa Mfuko wa PSSSF Makao Makuu Dodoma, wakati wa uzinduzi wa Wiki ya Huduma kwa Wateja, Oktoba 5, 2026

Mkurugenzi wa Uendeshaji Mfuko wa PSSSF, Bw. Hajji Khamis (kushoto) akimuhudumia mwanachama  wakati wa uzinduzi wa Wiki ya Huduma kwa wateja Ofisi za Makao Makuu ya PSSSF Dodoma, Oktoba 5, 2026.

Afisa wa Huduma kwa Wateja Mwandamizi wa Mfuko wa Hifadhi ya Jamii kwa Watumishi wa Umma (PSSSF), Bw. Jimmy Kamasho, Kutoka Kanda ya Ziwa Magharibi mkoani Geita,  akimuhudumia mwanachama wakati wa Wiki ya Huduma kwa wateja iliyoanza leo oktoba 5, 2026.

Na Mwandishi Wetu, Dodoma, Oktoba 5, 2026

Katika hali inayoashiria upendo, kuwajali na kutambua mchango wa waajiri mbalimbali, Mfuko wa Hifadhi ya Jamii kwa Watumishi wa Umma (PSSSF) umejumuika na baadhi ya Waajiri katika uzinduzi wa Wiki ya Huduma kwa Wateja 2026 na kuwaomba waendelee kuwa mabalozi wazuri wa PSSSF katika maeneo yao ya kazi.

Hayo yalisemwa na Mwakilishi wa Mkurugenzi Mkuu wa PSSSF ambaye pia ni Mkurugenzi wa Utawala na Rasilimaliwatu, Bw. Paul Kijazi alipokuwa akizindua Wiki ya Huduma kwa Wateja ambayo itaadhimishwa hadi Oktoba 9, 2026.

“Kwa namna ya kipekee napenda kutambua uwepo wa Waajiri mbalimbali na kuwashukuru kwa ushirikiano mkubwa mnaotupatia katika maeneo mbalimbali katika kuhakikisha wanachama wa PSSSF wanapata huduma bora na kwa wakati. Na sisi tunaahidi kuendeleza ushirikiano uliopo kwa maslahi makubwa ya wanachama wetu, asanteni sana kwa kutuunga mkono.” Alisema Bw. Kijazi

Bw. Kijazi alisema, kauli mbiu ya mwaka huu ya Wiki ya Huduma kwa Wateja ni Hatua Moja  Zaidi ( The Extra Mile), ambapo amewataka watumishi wa PSSSF kufanya  yasiyowezekana yawezekane na wajue kwamba kutoa huduma bora kwa wanachama ni wajibu wao wa kwanza, na aliongeza, “Hivyo, tuendelee kusikiliza zaidi wanachama wetu, tuwe wa kwanza kuwafikia wanachama wetu, tutoe elimu sahihi na kwa wakati na tuendelee kutekeleza majukumu yetu kwa uadilifu kama kawaida yetu”.

Akizugumzia utoaji huduma kwa wanachama, alisema kuna watumishi  wapo  katika madawati ya huduma, hao ni pamoja na wenzetu wa kituo cha huduma kwa wanachama, Call Center na Kitengo cha Uhusiano na Elimu kwa Wanachama, ambao mara nyingi ndio wa kwanza kukutana na wanachama wetu, aliwapongeza  na kuwatia moyo waendelee kutoa huduma bora na aliwaomba watumishi wengine wawe tayari kuwasaidia pale wanapohitaji msaada wowote kwa lengo la kumhudumia vyema wanachama wa PSSSF.   

Awali akizungumza kabla ya kumkaribisha Mwakilishi wa Mkurugenzi Mkuu, Mkurugenzi wa Uendeshaji, Bw. Hajji Khamis alisema, “Tuwahudumie wanachama wetu kwa usawa, bila kujali nafasi zao, umri wao, eneo wanalotoka au aina ya huduma wanayohitaji. Siku zote tuzingatie muda wa huduma, usahihi wa taarifa,usiri wa taarifa za wateja na kufuata taratibu zetu tulizojiwekea ili tuweze kutoa huduma bora kwa wanachama wetu.

GARASA YAPATA NAFASI MPYA KATIKA ULIMWENGU WA SANAA

 Na Mwandishi Wetu

Naibu Waziri wa Sanaa na Michezo, Mwana Fa, amepokea na kutunukiwa nakala ya riwaya ya Garasa, iliyoandikwa na mwandishi Laura Pettie Kissakwa, katika tukio lililoambatana na ubadilishanaji wa saini za kipekee kati ya mwandishi huyo na Naibu Waziri.

Katika hafla hiyo, Laura Pettie alikabidhi nakala ya Garasa kwa Naibu Waziri na kusaini kitabu hicho kwa autograph yake kama mwandishi wa kazi hiyo.

Kwa upande wake, Mwana Fa aliweka autograph yake katika nakala hiyo kwa kutumia kalamu yenye wino wa kijani, ikiwa ni ishara ya heshima na kumbukumbu ya kupokea kazi hiyo ya kifasihi.

Tukio hilo limeifanya nakala hiyo kuwa na kumbukumbu ya kipekee kutokana na kusainiwa na wahusika hao wawili katika nafasi zao tofauti, Laura Pettie kama mwandishi wa riwaya na Mwana Fa kama Naibu Waziri wa Sanaa na Michezo pamoja na msanii wa muziki.

Kwa mujibu wa mwandishi, makabidhiano hayo yanaipa Garasa nafasi nyingine katika safari yake ya kutambulika na kuthaminiwa katika medani ya fasihi na sanaa nchini, huku yakifungua fursa ya kazi hiyo kuhusishwa zaidi na wadau wa sanaa na utamaduni.

Garasa ni riwaya iliyotokana na muswada ulioshinda Tuzo ya Taifa ya Mwalimu Nyerere katika kipengele cha Riwaya mwaka 2024. Kitabu hicho kilizinduliwa rasmi mwaka 2026 na Waziri wa Elimu, Profesa Adolf Mkenda, na kimesambazwa na kinaendelea kusomwa katika shule za sekondari za Serikali nchini.

Makabidhiano hayo pia yanaonesha namna fasihi na muziki zinavyoweza kukutana kupitia sanaa, huku saini za pande zote zikibeba kumbukumbu ya mwingiliano kati ya mwandishi wa riwaya na msanii anayeshika nafasi ya uongozi katika sekta ya sanaa.

Tukio hilo ni sehemu ya jitihada za kuendelea kutambua na kuenzi kazi za waandishi wa Tanzania pamoja na kuimarisha uhusiano kati ya fasihi na sanaa kwa ujumla.

TANZANIA, AFRIKA NA GCC+ ZAKAZA KUIMARISHA UHAMAJI SALAMA WA NGUVU KAZI

Naibu Katibu Mkuu Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi, Ajira na Mahusiano, Bi. Zuhura Yunus, kwa niaba ya Katibu Mkuu, Bi. Mary Maganga, akitoa hotuba wakati wa ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, ulioanza leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam. Wengine pichani kutoka kushoto ni Dkt. Sabelo Mbokazi, Mkuu wa Kitengo Cha Kazi, Ajira, na Uhamaji wa Kamisheni ya Umoja Wa Afrika (AU) Mhe. Sheikha Najwa Bint Abdulrahman Al-Thani, Naibu Katibu Mkuu Wizara ya Kazi nchini Qatar na Mhe, Mohammed Hassan Al Obaidli kutoka Baraza la Ushirikiano la Nchi za Ghuba (GCC Bureau)

Naibu Katibu Mkuu Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi, Ajira na Mahusiano, Bi. Zuhura Yunus, kwa niaba ya Katibu Mkuu, Bi. Mary Maganga, akitoa hotuba wakati wa ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, ulioanza leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.

Katibu Mkuu Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi, Ajira na Mahusiano, Bi. Zuhura Yunus (katikati), kwa niaba ya Katibu Mkuu, Bi. Mary Maganga, akitoa hotuba wakati wa ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, ulioanza leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam. Wengine pichani kushoto ni Dkt. Sabelo Mbokazi, Mkuu wa Kitengo Cha Kazi, Ajira, na Uhamaji wa Kamisheni ya Umoja Wa Afrika (AU) na Mhe. Sheikha Najwa Bint Abdulrahman Al Thani, Naibu Katibu Mkuu Wizara ya Kazi nchini Qatar.

Washiriki wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.

Katibu Mkuu Wizara ya Kazi nchini Qatar, Mhe. Sheikha Najwa Bint Abdulrahman Al-Thani, Akizungumza Kwenye kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, ulioanza leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam

Mhe, Mohammed Hassan Al Obaidli kutoka Baraza la Ushirikiano la Nchi za Ghuba (GCC Bureau), akizungumza kwenye kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam

Mkurugenzi Mkuu wa Mfuko wa Hifadhi ya Jamii kwa Watumishi wa Umma (PSSSF), Bw. Fortunatus Magambo (Wapili kulia) na Mkurugenzi Mkuu wa Wakala wa Afya na Usalama Mahali pa Kazi (OSHA) Bi. Khadija Mwenda,wakiwa katika ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.

UJUMBE WA TANZANIA KWENYE ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.

Katibu Mkuu Wizara ya Kazi nchini Qatar, Mhe. Sheikha Najwa Bint Abdulrahman Al-Thani (Kulia), akizungumza jambo na Naibu Katibu Mkuu Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi, Ajira na Mahusiano, Bi. Zuhura Yunus, waki wa ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.

Baadhi Ya Watendaji Wakuu kutoka Taasisi zilizo chini ya Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi, Ajira na Mahusiano Kwenye kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.

• Tanzania yasisitiza utekelezaji wa vitendo katika uhamaji wa nguvu kazi Afrika na GCC+
• Asema Tanzania itahakikisha Maslahi ya Wafanyakzi wanaokwenda kufanya kazi nje ya nchi yanalindwa

Na OWM (KAM) – Dar es Salaam.

Serikali ya Tanzania imesisitiza umuhimu wa kuimarisha ushirikiano katika masuala ya kulinda haki za wafanyakazi na maslahi ya wahamiaji ili kuhakikisha uhamaji wa nguvu kazi kati ya Afrika na nchi za GCC+ unakuwa salama, wenye haki na wenye tija.

Akizungumza leo tarehe 5 Oktoba, 2026 jijini Dar es salaam, Naibu Katibu Mkuu, Ofisi ya Waziri Mkuu - Kazi, Ajira na Mahusiano, Zuhura Yunus ambaye alimwakilisha Katibu Mkuu wa Ofisi hiyo katika Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue uliowakutanisha Makatibu wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Serikali ya Nchi ya Qatar, Tume ya Umoja wa Afrika na washiriki kutoka nchi wanachama wa Baraza la Ushirikiano la Nchi za Ghuba (Gulf Cooperation Council - GCC) amesema idadi kubwa ya vijana kutoka nchi za Afrika inaendelea kutafuta fursa za ajira katika nchi za nje hususan katika nchi za Ghuba, na kueleza kuwa kuna umuhimu wa kuhakikisha mchakato huo unafanyika kwa usalama na kulinda haki zao.

“Mafanikio ya Doha Dialogue hayapaswi kupimwa kwa ahadi na makubaliano pekee, bali kwa hatua zitakazochukuliwa katika kuimarisha mifumo ya uajiri, maslahi, usalama na afya mahali pa kazi, upatikanaji wa haki, kinga ya jamii na mifumo ya takwimu za uhamaji wa nguvu kazi,” amesema

Kadhalika, amesema Tanzania ipo tayari kushirikiana na Umoja wa Afrika pamoja na nchi za Ghuba, Jordan, Lebanon na washirika wengine katika kujenga mfumo madhubuti wa ushirikiano utakaosaidia kuimarisha uhamaji salama na wenye staha wa nguvu kazi kati ya Afrika na nchi za Ghuba.

Kwa upande wake, Katibu Mkuu wa Wizara ya Kazi Qatar, Sheikha Najwa bit Abdulrahman Al-Thani, amesema ushirikiano kati ya nchi za Ghuba na Afrika unapaswa kuimarishwa zaidi sambamda na kubadilishana uzoefu katika kujenga mifumo ya pamoja inayotekelezeka na yenye matokeo.

Vilevile, amesema nchi za Ghuba zimepiga hatua katika kuimarisha mafunzo ya ufundi na stadi, hivyo itatumia uzoefu huo kwa kushirikiana na nchi za Afrika katika kuwaandaa vijana wenye ujuzi unaohitajika katika soko la ajira.

Naye, Mkuu wa Idara ya Kazi, Ajira na Uhamaji wa Nguvu Kazi katika Tume ya Umoja wa Afrika, Dkt. Sabelo Mbokazi amesema kuongezeka kwa vijana kutoka Afrika, hususan Afrika Mashariki, baadhi ya nchi za Afrika Magharibi na Afrika Kaskazini, wanaokwenda kufanya kazi katika nchi za Ghuba kunaonesha umuhimu wa kuimarisha ushirikiano kati ya kanda hizo mbili katika kulinda haki na maslahi ya wafanyakazi wahamiaji.

Mkutano wa Pili wa Uhamaji wa Nguvu Kazi (Second Doha Dialogue on Labour Mobility) unaratibiwa na Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kwa kushirikiana na Serikali ya Nchi ya Qatar, Tume ya Umoja wa Afrika na washiriki kutoka nchi wanachama wa Baraza la Ushirikiano la Nchi za Ghuba (Gulf Cooperation Council - GCC) ukiongozwa na kauli mbiu isemayo “Kuendeleza Uhamaji wa Nguvu kazi yenye Haki na endelevu katika ya Nchi za Afrika na Ghuba (GCC+).

CRDB BANK FOUNDATION YAPELEKA SAUTI YA TANZANIA KWENYE AJENDA YA MITAJI VIJIJINI

 

Na Mwandishi Wetu.

Rome, Italia. Tarehe 4 Oktoba 2026: Taasisi ya CRDB Bank Foundation imeendelea kujiimarisha kama daraja muhimu la mitaji ya kimataifa na jamii ambazo hazijafikiwa ipasavyo na huduma za fedha, baada ya kushiriki mkutano unaojadili Ufadhili Mseto wa Miradi yaani Blended Finance Working Group (BFWG) ulioandaliwa Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa (FAO) kujadili namna ya kuongeza upatikanaji wa fedha kwa wananchi na biashara za vijijini. 

Akishiriki mkutano huo uliowajumuisha wadau wengine ukiwamo Mfuko wa Kimataifa wa Maendeleo ya Kilimo (IFAD), Benki ya Dunia, Benki ya Maendeleo ya Ujasiriamali ya Uholanzi (FMO), Shirika la Mazingira la Umoja wa Mataifa (UNEP), pamoja na wadau wa maendeleo, taasisi za fedha na wataalamu wa sekta mbalimbali, Mkurugenzi Mtendaji wa CRDB Bank Foundation, Tully Esther Mwambapa amesema mikakati ya pamoja inahitajika kuwafikia wananchi wenye uhitaji wa mitaji nafuu ili nao washiriki kuujenga uchumi wa mataifa yao.

Akizungumza pembezoni mwa mkutano huo, Tully amesema CRDB Bank Foundation ipo katika nafasi ya kipekee ya kuunganisha rasilimali za kimataifa na fursa zilizopo katika jamii kwa sababu ya uelewa wake wa kina kuhusu mahitaji ya wananchi wa vijijini pamoja na dhamira yake ya muda mrefu ya kukuza ujumuishaji wa kiuchumi.

"Upatikanaji wa fedha bado ni moja ya changamoto kubwa kwa jamii za vijijini na biashara ndogondogo. Kupitia uzoefu wetu chini ya Programu ya iMBEJU Kilimo, tumedhihirisha kuwa ushirikiano sahihi na mifumo bunifu ya ufadhili, inaweza kurahisisha namna kuwafikia wananchi ambao mara nyingi huonekana kutofikika na huduma za kifedha na kuwasaidia kuwa washiriki wenye tija katika uchumi," amesema.

Majadiliano ya mkutano huo yalijikita katika kutafuta majibu ya swali muhimu kuhusu namna ya kuhamasisha na kuelekeza mitaji zaidi kwa jamii, wakulima na biashara zinazohitaji fedha ili kukuza shughuli zao za kiuchumi hivyo kutoa fursa kwa washiriki kubadilishana uzoefu kuhusu mchango wa mifumo ya ufadhili mseto (blended finance), dhamana za mikopo, na nafasi ya taasisi imara za fedha katika kuvutia uwekezaji mkubwa zaidi kwenye sekta za kilimo na maendeleo ya biashara za vijijini.

Majadiliano hayo pia yalisisitiza umuhimu wa kuziba pengo lililopo kati ya wawekezaji wa kimataifa na jamii nyingi ambazo bado zimeendelea kubaki nje ya mifumo rasmi ya fedha.

Kwa CRDB Bank Foundation, ushiriki katika mikutano ya BFWG umetoa jukwaa muhimu la kushirikisha uzoefu wa Tanzania katika utekelezaji wa miradi ya maendeleo pamoja na kuimarisha ushirikiano wa kimkakati unaoweza kuleta vyanzo vipya vya mitaji karibu zaidi na wajasiriamali wa vijijini, wakulima na biashara zinazomilikiwa na jamii.

Zaidi ya hayo, Foundation inaendelea kuonyesha dhamira yake ya kuziba mapengo ya upatikanaji wa huduma muhimu za maendeleo kama inavyofanya sasa kupitia programu ya iMBEJU Nuru, inayotekelezwa kwa ushirikiano na Shirika la Umeme Tanzania (TANESCO) kwa kutoa ruzuku za gharama za kuunganishiwa umeme kwa jamii za vijijini ambazo zina changamoto ya upatikanaji wa huduma hiyo muhimu.

Kupitia mipango kama hii, CRDB Bank Foundation inaendelea kuhimiza matumizi ya mifumo bunifu ya ufadhili inayounganisha mitaji kutoka sekta ya umma, sekta binafsi na taasisi za maendeleo ili kupunguza vihatarishi vya uwekezaji, kuongeza upatikanaji wa huduma muhimu na kuweka msingi thabiti wa ukuaji wa uchumi shirikishi.

Kwa kushirikiana na taasisi za maendeleo za kimataifa na wadau wa kifedha, Foundation inalenga kuharakisha upatikanaji wa fedha kwa miradi na biashara zinazochochea ajira, kuimarisha uhakika wa chakula na kujenga uchumi imara na endelevu katika maeneo ya vijijini.

Ushiriki wa CRDB Bank Foundation katika mkutano huo wa Rome ni sehemu ya utekelezaji wa dira ya kuchochea maendeleo jumuishi kwa kuunganisha mitaji na fursa zilizopo katika jamii. Wakati majadiliano ya kimataifa kuhusu maendeleo jumuishi na ufadhili endelevu yakiendelea, CRDB Bank Foundation inaendelea kuelekeza nguvu zake katika kubadili ushirikiano kuwa miradi inayotekelezeka, na miradi hiyo kuwa matokeo halisi yanayogusa maisha ya mamilioni ya wananchi wa vijijini nchini Tanzania na kwingineko.

MAVUNDE: SH1.343 TRILIONI ZA MADINI, WACHIMBAJI WADOGO WACHANGIA ASILIMIA 40

Waziri wa Madini, Anthony Mavunde, akikagua mitambo na teknolojia mbalimbali zinazotumika katika shughuli za uchimbaji wakati wa ziara ya mabanda katika Maonesho ya Kitaifa ya Tisa ya Teknolojia na Uwekezaji kwenye Sekta ya Madini, leo katika Viwanja vya Dkt. Samia Suluhu Hassan, Bomba Mbili, Geita.

Na Mwandishi Wetu, Bombambili, Geita

Waziri wa Madini, Mhe. Anthony Mavunde, amezitaka kampuni za Kitanzania kuunganisha mitaji, teknolojia, utaalamu na uzoefu ili kujenga kampuni imara zenye uwezo wa kushindana na kushiriki kikamilifu katika fursa kubwa za biashara na uwekezaji zinazotarajiwa kutokana na kuanzishwa kwa miradi mipya ya uchimbaji madini nchini.

Amesema hatua hiyo ni muhimu kwa kampuni za ndani kujiandaa mapema, kuongeza uwezo wa uzalishaji na utoaji huduma na kuhakikisha zinakuwa sehemu muhimu ya mnyororo wa thamani wa sekta ya madini, badala ya kusubiri fursa hizo zije wakati hazina uwezo wa kuzitekeleza.

Mavunde amesema hayo leo, Oktoba 2, 2026, wakati wa maadhimisho ya Siku ya Ushirikishwaji wa Watanzania katika Sekta ya Madini yaliyofanyika katika Viwanja vya Dkt. Samia Suluhu Hassan, Bombambili mkoani Geita, sambamba na Maonesho ya Tisa ya Teknolojia ya Madini Geita.

Amesema Serikali inalenga kuhakikisha asilimia 90 ya Sh5.1 trilioni zinazotumika kila mwaka kununua bidhaa na huduma katika sekta ya madini zinabaki nchini kupitia utekelezaji wa Sera ya Ushirikishwaji wa Watanzania, hatua inayolenga kuongeza fursa za kiuchumi kwa wazawa na kuhakikisha ukuaji wa sekta hiyo unaacha manufaa mapana zaidi katika uchumi wa Tanzania.

Kwa mujibu wa Mavunde, ukubwa wa fursa hizo unatarajiwa kuongezeka zaidi kutokana na kampuni 14 zinazotarajiwa kuanzisha miradi mikubwa ya madini pamoja na leseni 28 za uchimbaji wa madini ya kinywe (graphite), ambazo Serikali imekuwa ikisisitiza ziingie katika uzalishaji. Serikali tayari imewataka wamiliki wa leseni hizo za graphite kuharakisha utekelezaji wa miradi yao.

Amesema hali hiyo inapaswa kuzifanya kampuni za Kitanzania kuacha kufanya biashara kwa kutegemea uwezo wa kampuni moja moja pekee na badala yake kuangalia namna ya kuunganisha mitaji, vifaa, teknolojia na utaalamu ili kushindania kazi kubwa zinazohitaji uwezo mkubwa wa kifedha na kiufundi.

Mavunde amewashukuru wachimbaji, kampuni za madini na wadau wengine kwa mchango wao katika ukuaji wa sekta hiyo, huku akimpongeza Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan kwa maelekezo na maono yaliyowezesha mageuzi makubwa na kuongeza nafasi ya Watanzania katika mnyororo wa thamani wa madini.

Amesema chini ya uongozi wa Rais Samia, Serikali imeendelea kuweka mazingira wezeshi kwa wazawa kushiriki katika ugavi wa bidhaa na huduma, ajira, uongozi wa kampuni za madini, utafiti na hatua kwa hatua uzalishaji wa bidhaa zinazotumiwa na migodi.

Kwa sasa, kati ya ajira rasmi zaidi ya 19,000 katika sekta hiyo, asilimia 96 zinashikiliwa na Watanzania, huku idadi ya wazawa wanaoshika nafasi za juu za kitaalamu na kiuongozi katika kampuni za madini ikiendelea kuongezeka.

Katika kuimarisha zaidi ushirikishwaji huo, Mavunde ameielekeza Tume ya Madini kufanya ukaguzi wa kampuni zilizoingia ubia na Watanzania ili kubaini iwapo washirika wazawa wanashiriki kikamilifu katika shughuli za biashara, miamala na manufaa yanayotokana na umiliki wao.

Amesisitiza kuwa ushirikishwaji wa Watanzania haupaswi kuishia kwenye majina na nyaraka za kampuni, bali lazima uonekane katika shughuli halisi za biashara na kujenga uwezo wa kifedha, kiteknolojia na kitaalamu wa kampuni za ndani.

Mfumo wa local content unazitaka kampuni zisizo za Kitanzania zinazotaka kutoa bidhaa au huduma migodini kushirikiana na kampuni zinazokidhi masharti ya ushirikishwaji wa Watanzania, huku Tume ya Madini ikiwa na jukumu la kusimamia mipango hiyo. Serikali pia imetenga makundi 20 ya bidhaa na huduma kwa kampuni zinazomilikiwa kwa asilimia 100 na Watanzania.

Mwenyekiti wa Tume ya Madini, Dkt. Janet Reuben Lekashingo, amesema ubia na kampuni za nje umekuwa muhimu katika kuleta teknolojia, mitaji, ujuzi na uzoefu nchini, lakini lengo haliwezi kuwa kampuni za Kitanzania kubaki washirika wadogo kwa muda usio na mwisho.

Amesema mwelekeo ni kuzitoa kampuni za Kitanzania kutoka kwenye ushiriki kwenda kwenye umiliki, kutoka shughuli za thamani ndogo kwenda kwenye shughuli za thamani kubwa, na kutoka utegemezi kwenda kwenye ushindani wa kweli.

Mavunde amesema Serikali pia inataka Watanzania waongeze ushiriki katika maeneo kama uchorongaji, uhandisi, teknolojia, matengenezo ya mitambo, vilipuzi, usambazaji wa mitambo na vipuri pamoja na huduma nyingine za kitaalamu zinazobeba thamani kubwa katika sekta ya madini.

Amesisitiza pia umuhimu wa kuongeza uzalishaji wa bidhaa hizo ndani ya Tanzania ili local content isibaki kwenye biashara ya kununua na kuuza pekee, bali ijenge viwanda, teknolojia na kampuni zenye uwezo wa kuhudumia migodi ya Tanzania na baadaye masoko ya nchi jirani.

Ameitaja Buzwagi Special Economic Zone, Kahama, kuwa moja ya maeneo yanayokusudiwa kusaidia kujenga msingi huo wa uzalishaji na viwanda vinavyohudumia sekta ya madini.

Akizungumzia kupanua fursa za baadaye, Mavunde amesema Serikali imetenga asilimia 10 ya makusanyo yatokanayo na sekta ya madini kwa ajili ya kugharamia utafiti wa kina wa rasilimali madini, hatua iliyolenga kuongeza taarifa sahihi za kijiolojia na kufungua maeneo mapya kwa uchimbaji na uwekezaji. Uamuzi huo ulitangazwa rasmi Juni mwaka huu.

Amesema Tanzania pia imepata Dola za Marekani milioni 60 kutoka Serikali ya China kwa ajili ya utafiti wa kina katika mikoa ya Dodoma, Singida na Tabora, hatua ambayo pamoja na tafiti nyingine zinazofanyika nchini inatarajiwa kupanua zaidi wigo wa miradi na fursa katika sekta hiyo.

Mavunde amewataka Watanzania kuchangamkia fursa hizo, akisisitiza kuwa Serikali itaendelea kuwaunga mkono ili kuhakikisha utajiri wa madini unaleta manufaa mapana kwa wananchi na kujenga kampuni zenye uwezo wa kukua na kushindana hata nje ya Tanzania.

Katika hatua nyingine, Mavunde amesema sekta ya madini imeendelea kuwa nguzo muhimu ya uchumi, ikichangia asilimia 10.3 ya Pato la Taifa na kuongoza katika mapato yasiyo ya kodi kwa mujibu wa taarifa za Serikali.

Amesema kati ya Sh1.343 trilioni zilizokusanywa katika mwaka wa fedha uliopita, wachimbaji wadogo walichangia takribani asilimia 40, jambo linaloonesha nafasi inayoongezeka ya kundi hilo katika uchumi wa madini.

Katika robo ya kwanza ya mwaka wa fedha 2026/27, sekta imekusanya Sh411 bilioni, sawa na asilimia 117 ya lengo la Sh350 bilioni.

Kwa upande wake, Mkuu wa Mkoa wa Geita, Mhe. Alexander Mnyeti, amesema kupanuka kwa fursa za local content lazima kuende sambamba na uwezo wa Watanzania kutoa bidhaa na huduma zinazokidhi vigezo vya ubora, usalama, bei na mahitaji ya kiufundi ya migodi.

Amesema kampuni za Kitanzania zinapaswa kutumia fursa zilizofunguliwa na Serikali kujenga uwezo na ushindani, badala ya kutegemea ulinzi wa kisera bila kuwekeza katika viwango vinavyohitajika na sekta.

Naye Rais wa Shirikisho la Vyama vya Wachimbaji Tanzania (FEMATA), John Bina, ameishukuru Serikali kwa usimamizi wa sheria, kanuni na taratibu katika sekta ya madini, akisema hatua hiyo imepanua ushiriki wa Watanzania katika uchimbaji, biashara ya madini, utoaji huduma na ugavi wa bidhaa.

Mbunge wa Geita Mjini, Mhe. Chacha Wambura, amesema Serikali imeendelea kufanyia kazi maoni na ushauri wa wadau na Bunge katika kuboresha sera, sheria na mifumo ya usimamizi wa sekta, huku akisisitiza umuhimu wa kampuni za Kitanzania kutumia vizuri fursa zinazofunguliwa na Serikali.

Kwa Serikali, ukubwa wa soko linalokuja ndio unaofanya maandalizi ya kampuni za Kitanzania kuwa muhimu sasa. Miradi 14 mikubwa, maendeleo ya miradi ya graphite na ongezeko la utafiti wa madini vinatarajiwa kuongeza mahitaji ya bidhaa, huduma, teknolojia na utaalamu—na dhamira ni kuona sehemu kubwa ya biashara hiyo ikijenga kampuni imara zinazomilikiwa na Watanzania.